Gece yatak ıslatma, tıbbi adıyla enürezis nokturna, çocuğun uyku sırasında istemsiz olarak idrar kaçırması durumudur. Çocukluk çağında sık görülür ve çoğu zaman geçici bir durumdur. Ancak belirli bir yaştan sonra devam etmesi hem çocuk hem de aile için kaygı verici olabilir. Doğru değerlendirme ve uygun tedaviyle büyük oranda kontrol altına alınabilir.
Gece yatak ıslatma tanı ve tedavisi; çocuk ürolojisi alanında deneyimli Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından, çocuğun yaşına ve altta yatan nedenlere göre planlanmaktadır.
Gece Yatak Islatma Nedir?
Gece yatak ıslatma, genellikle 5 yaşından sonra çocuğun gece uykusunda idrarını tutamaması durumudur. Bu durum tek başına bir hastalık olmayabilir; çoğu zaman mesane gelişiminin henüz tamamlanmamasıyla ilişkilidir. Ancak bazı vakalarda altta yatan tıbbi nedenler söz konusu olabilir.
Gece Yatak Islatmanın Nedenleri Nelerdir?
Gece yatak ıslatmanın en sık nedeni mesanenin gece boyunca doluluğu algılayacak olgunluğa henüz ulaşmamış olmasıdır. Bunun yanında genetik yatkınlık, gece idrar miktarının fazla olması, derin uyku, kabızlık ve idrar yolu enfeksiyonları etkili olabilir. Nadir durumlarda yapısal veya nörolojik sorunlar da araştırılmalıdır.
Hangi Yaşta Değerlendirme Gerekir?
5 yaşına kadar gece yatak ıslatma çoğu zaman normal kabul edilir. Ancak 5 yaşından sonra haftada birkaç kez devam eden yatak ıslatma durumlarında mutlaka uzman değerlendirmesi yapılmalıdır. Daha önce kuru olan bir çocuğun yeniden altını ıslatmaya başlaması da dikkatle ele alınmalıdır.
Gece Yatak Islatma Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı sürecinde ayrıntılı hasta öyküsü, fizik muayene ve idrar tahlilleri yapılır. Gerekli durumlarda ultrasonografi ve mesane fonksiyonlarını değerlendiren ek testler istenebilir. Amaç, yatak ıslatmaya neden olabilecek altta yatan bir sorunu dışlamaktır.
Gece Yatak Islatma Tedavi Yöntemleri
Tedavi, çocuğun yaşına ve nedenlere göre planlanır. İlk basamakta sıvı alımının düzenlenmesi, tuvalet alışkanlıklarının geliştirilmesi ve mesane eğitimi uygulanır. Gerekli durumlarda alarm sistemleri veya ilaç tedavileri kullanılabilir. Tedavinin amacı, çocuğun özgüvenini koruyarak gece mesane kontrolünü sağlamaktır.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen gece yatak ıslatma, çocuğun özgüvenini zedeleyebilir ve sosyal ortamlardan kaçınmasına neden olabilir. Ayrıca altta yatan bir sağlık sorunu varsa, bu durum zamanla ilerleyebilir. Bu nedenle uygun yaşta değerlendirme önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gece yatak ıslatma çocuğun suçu mudur?
Hayır. Bu durum çocuğun kontrolü dışında gelişir ve kesinlikle cezalandırılmamalıdır.
Gece yatak ıslatma kendiliğinden geçer mi?
Birçok çocukta yaşla birlikte düzelir; ancak bazı vakalarda tedavi gerekebilir.
İlaç tedavisi her çocuk için gerekli midir?
Hayır. Tedavi yöntemi çocuğun durumuna göre belirlenir; her çocukta ilaç gerekmez.