Hidronefroz, böbreğin idrarı yeterince boşaltamaması sonucu böbrek havuzcuğu ve kanallarının genişlemesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Çocuklarda en sık doğumsal nedenlerle görülür ve günümüzde çoğu zaman anne karnında yapılan ultrason kontrollerinde fark edilir. Hidronefrozun derecesi ve altta yatan neden, tedavi ve takip planını belirleyen en önemli unsurlardır.
Hidronefrozun tanı, izlem ve tedavisi; çocuk ürolojisi alanında deneyimli Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından, çocuğun yaşı ve böbrek fonksiyonları dikkate alınarak planlanmaktadır.
Hidronefroz Neden Oluşur?
Hidronefroz çoğunlukla idrarın böbrekten mesaneye akışını engelleyen bir problem sonucu gelişir. En sık nedenler arasında üreteropelvik bileşke darlığı, vezikoüreterel reflü, üreter darlıkları ve nadiren taşlar yer alır. Doğumsal anomaliler çocukluk çağında en yaygın sebeptir.
Belirtileri Nelerdir?
Birçok çocukta hidronefroz belirti vermez ve rutin görüntülemelerde saptanır. İleri vakalarda karın veya yan ağrısı, idrar yolu enfeksiyonu, ateş ve nadiren idrarda kan görülebilir. Bebeklerde huzursuzluk ve kilo alamama dikkat çekebilir.
Hidronefroz Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda ilk basamak ultrasonografidir. Böbrek genişlemesinin derecesi bu yöntemle değerlendirilir. Gerekli durumlarda böbrek fonksiyonlarını ve idrar akışını değerlendirmek için sintigrafi ve diğer ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.
Hidronefroz Dereceleri
Hidronefroz hafiften ağıra doğru farklı derecelerde sınıflandırılır. Düşük dereceli hidronefrozlar çoğu zaman sadece takip edilirken, yüksek dereceli ve böbrek fonksiyonlarını etkileyen durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelir.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi, hidronefrozun nedenine ve derecesine göre planlanır. Hafif vakalarda düzenli ultrason ve klinik takip yeterli olabilir. İdrar akışını engelleyen yapısal bir sorun saptanırsa cerrahi tedavi gerekebilir. Amaç, böbrek fonksiyonlarını korumak ve kalıcı hasarı önlemektir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
İleri derecede hidronefroz tedavi edilmezse, zamanla böbrek dokusunda incelme ve kalıcı fonksiyon kaybı gelişebilir. Bu nedenle düzenli takip ve gerekli durumlarda zamanında müdahale hayati önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hidronefroz kendiliğinden geçer mi?
Hafif dereceli vakaların bir kısmı zamanla düzelebilir.
Her hidronefroz ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Tedavi kararı hidronefrozun derecesine ve böbrek fonksiyonlarına göre verilir.
Takip ne kadar sürer?
Çocuğun durumuna göre aylar veya yıllar sürebilir.