Hidroüreteronefroz, böbreğin idrar toplama sistemiyle birlikte üreterin (idrar kanalının) da genişlemesiyle ortaya çıkan, genellikle idrar akışının bir noktada engellenmesine bağlı gelişen ciddi bir idrar yolu problemidir. Çocukluk çağında en sık doğumsal nedenlerle görülür ve erken tanı ile böbrek fonksiyonlarının korunması mümkündür.
Hidroüreteronefrozun tanı, takip ve tedavisi; çocuk ürolojisi alanında deneyimli Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından, hastalığın derecesi ve altta yatan neden dikkate alınarak planlanmaktadır.
Hidroüreteronefroz Nedir?
Hidroüreteronefroz, idrarın böbrekten mesaneye akışını sağlayan sistemin tamamında genişleme olması durumudur. Yalnızca böbreğin genişlediği hidronefrozdan farklı olarak bu tabloda üreter de belirgin şekilde genişlemiştir. Bu durum genellikle idrarın mesaneye ulaşmadan önce bir noktada takıldığını gösterir.
Hidroüreteronefroz Neden Oluşur?
Hidroüreteronefrozun en sık nedenleri doğumsal yapısal problemlerdir. Üreterin mesaneye giriş yerindeki darlıklar, vezikoüreterel reflü, üreter darlıkları ve nadiren idrar yolu taşları bu duruma yol açabilir. Bazı vakalarda mesane fonksiyon bozuklukları da tabloya eşlik edebilir.
Belirtileri Nelerdir?
Birçok çocukta belirti olmayabilir ve durum rutin ultrason kontrollerinde fark edilir. Daha ileri vakalarda tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, ateş, karın veya yan ağrısı görülebilir. Bebeklerde huzursuzluk, beslenme güçlüğü ve kilo alamama dikkat çekebilir.
Hidroüreteronefroz Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda ilk basamak ultrasonografidir. Ultrason ile böbrek ve üreter genişlemesi değerlendirilir. Gerekli durumlarda böbrek fonksiyonlarını ve idrar akışını ayrıntılı incelemek için sintigrafi, işeme sistoüretrografisi (VCUG) ve ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi planı; genişlemenin derecesine, böbrek fonksiyonlarına ve altta yatan nedene göre belirlenir. Hafif vakalarda yakın takip yeterli olabilir. İdrar akışını ciddi şekilde engelleyen veya böbrek fonksiyonlarını tehdit eden durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir. Amaç, idrarın serbest akışını sağlamak ve böbrekleri kalıcı hasardan korumaktır.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen ileri derecede hidroüreteronefroz, zamanla böbrek dokusunda incelmeye ve kalıcı fonksiyon kaybına yol açabilir. Bu nedenle düzenli takip ve doğru zamanda müdahale hayati önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hidroüreteronefroz kendiliğinden düzelir mi?
Hafif dereceli vakaların bir kısmı büyüme ile düzelebilir; ancak ileri vakalar mutlaka yakından izlenmelidir.
Her hidroüreteronefroz ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Tedavi kararı, genişlemenin derecesine ve böbrek fonksiyonlarının etkilenip etkilenmediğine göre verilir.
Takip süreci ne kadar sürer?
Takip süresi çocuğun durumuna göre aylar veya yıllar sürebilir ve düzenli kontroller gerektirir.