İdrar yolu darlıkları, idrarın böbrekten mesaneye veya mesaneden dışarı akışını sağlayan kanalların herhangi bir bölümünde oluşan daralmalar nedeniyle idrar akışının zorlaşması durumudur. Çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilir; doğuştan olabileceği gibi sonradan da gelişebilir. Erken tanı ve doğru tedavi, böbrek ve mesane fonksiyonlarının korunması açısından büyük önem taşır.
İdrar yolu darlıklarının tanı, izlem ve tedavisi; çocuk ve erişkin ürolojisi alanında deneyimli Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından, darlığın yeri ve şiddetine göre planlanmaktadır.
İdrar Yolu Darlıkları Nedir?
İdrar yolu darlığı, idrar yollarını oluşturan üreter, mesane boynu veya üretra gibi bölgelerde kanal çapının daralmasıdır. Bu daralma idrarın normal akışını engeller ve idrar yollarında basınç artışına neden olur. Uzun süreli darlıklar böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.
İdrar Yolu Darlıkları Neden Oluşur?
Darlıklar doğuştan yapısal bozukluklara bağlı olabileceği gibi enfeksiyonlar, travmalar, daha önce yapılan cerrahi işlemler veya uzun süreli sonda kullanımı sonrası gelişebilir. Çocukluk çağında doğumsal nedenler daha ön plandayken, yetişkinlerde sonradan gelişen nedenler daha sık görülür.
Belirtileri Nelerdir?
İdrar yolu darlıkları idrar yapmada zorlanma, idrar akımının zayıflaması, sık idrara çıkma ve idrar yolu enfeksiyonları ile kendini gösterebilir. Bazı hastalarda idrar yaparken ağrı, yanma veya idrarın tam boşalmadığı hissi olabilir. İleri vakalarda böbreklerde genişleme ve ağrı görülebilir.
İdrar Yolu Darlıkları Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda ultrasonografi, idrar akım testleri ve gerekli durumlarda endoskopik incelemeler kullanılır. Darlığın yeri ve derecesini belirlemek, uygun tedavi yöntemini seçmek açısından önemlidir.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi darlığın yerine, uzunluğuna ve hastanın yaşına göre planlanır. Hafif darlıklarda izlem veya minimal girişimler yeterli olabilir. Daha ileri vakalarda endoskopik işlemler veya cerrahi tedavi gerekebilir. Amaç, idrarın serbest akışını sağlamak ve idrar yollarını normal fonksiyonuna kavuşturmaktır.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen idrar yolu darlıkları, tekrarlayan enfeksiyonlara ve zamanla böbrek fonksiyon kaybına yol açabilir. Ayrıca mesane fonksiyonlarında bozulma gelişebilir. Bu nedenle erken müdahale önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
İdrar yolu darlıkları kendiliğinden düzelir mi?
Genellikle kendiliğinden düzelmez; uygun tedavi gerektirir.
Her darlık ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Tedavi kararı darlığın derecesine ve oluşturduğu sorunlara göre verilir.
Tedavi sonrası tekrarlar mı?
Uygun teknikle yapılan tedaviler sonrası tekrar riski düşüktür; düzenli takip önerilir.