Varikosel, testisleri besleyen toplardamarların genişlemesi ve kıvrımlı hale gelmesiyle ortaya çıkan bir damar hastalığıdır. En sık ergenlik döneminden sonra görülür ve çoğunlukla sol testiste gelişir. Varikosel, testis fonksiyonlarını etkileyerek ağrıya, testis küçülmesine ve ilerleyen dönemlerde erkek infertilitesine (kısırlık) yol açabilir.
Varikoselin tanı, takibi ve tedavisi; çocuk ve erişkin ürolojisi alanında deneyimli olan Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından, hastanın yaşı ve klinik bulgularına göre planlanmaktadır.
Varikosel Neden Oluşur?
Varikosel, testis toplardamarlarındaki kapakçıkların yetersiz çalışması sonucu kanın geri kaçması ve damarlarda genişleme oluşmasıyla meydana gelir. Bu durum testis çevresindeki ısının artmasına ve testis dokusunun olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Uzun süre ayakta kalma, genetik yatkınlık ve damar yapısına bağlı faktörler riski artırabilir.
Varikoselin Belirtileri Nelerdir?
Varikosel çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebilir ve rutin muayenede fark edilir. Bazı hastalarda kasık veya testiste künt ağrı, dolgunluk hissi ve gün sonunda artan rahatsızlık görülebilir. İleri vakalarda testiste küçülme ve sperm parametrelerinde bozulma ortaya çıkabilir.
Varikosel Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı, fizik muayene ile konur. Gerekli durumlarda skrotal doppler ultrasonografi ile damar genişliği ve kan akımı değerlendirilir. Ergenlik çağındaki çocuklarda testis gelişiminin izlenmesi tanı ve tedavi kararında önemlidir.
Varikosel Tedavi Yöntemleri
Her varikosel tedavi gerektirmez. Ağrıya neden olmayan ve testis fonksiyonlarını etkilemeyen hafif vakalarda takip yeterli olabilir. Ancak testis küçülmesi, ağrı, sperm kalitesinde bozulma veya infertilite söz konusuysa cerrahi tedavi gündeme gelir.
Günümüzde en etkili ve güvenilir yöntem mikrocerrahi varikoselektomidir. Bu yöntemde genişlemiş damarlar mikroskop altında bağlanır ve sağlıklı damarlar korunur.
Varikosel Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen varikosel, zamanla testis fonksiyonlarında bozulmaya ve sperm üretiminde azalmaya yol açabilir. Bu durum ileride çocuk sahibi olmayı zorlaştırabilir. Ayrıca testiste kalıcı hasar riski artar.
Sıkça Sorulan Sorular
Varikosel kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Varikosel kendiliğinden düzelmez, ancak bazı vakalarda sadece takip yeterli olabilir.
Varikosel ameliyatı sonrası sperm kalitesi artar mı?
Uygun hastalarda yapılan cerrahi sonrası sperm parametrelerinde belirgin iyileşme görülebilir.
Her varikosel ameliyat edilmelidir?
Hayır. Tedavi kararı hastanın şikâyetlerine ve testis fonksiyonlarına göre verilir.