Sünnet her erkek çocuk için aynı gün, aynı şartta planlanacak bir işlem değildir. Ailelerin en sık yaptığı hata da burada başlar. Bebek sağlıklı görünüyorsa ve aile hazırsa, her durumda hemen sünnet yapılabileceği düşünülür. Oysa bazı çocuklarda doğru yaklaşım beklemektir. Hatta bazen beklemek, işlemi yapmak kadar önemlidir.
Biz bu konuda aceleci davranmayı doğru bulmayız. Çünkü mesele yalnızca sünnetin yapılması değil, doğru çocukta, doğru zamanda ve doğru koşulda yapılmasıdır. Yenidoğan sünneti birçok bebek için uygun olabilir; ama prematüre doğan, tıbbi olarak hâlâ izlem gerektiren ya da penis yapısında doğumsal farklılık bulunan bebeklerde işlem ertelenebilir. Amerikan Pediatri Akademisi kaynakları da prematüre ve hasta yenidoğanlarda, ayrıca penis anatomisi normal olmayan çocuklarda sünnetin ertelenmesini önerir.
Penis yapısında farklılık varsa sünnet hemen yapılmamalıdır
Bu en önemli başlıklardan biridir. Hipospadias, chordee denilen penis eğriliği, penile torsion, gömük penis, webbed penis, epispadias ya da sünnet derisinin bir kısmının doğuştan eksik görünmesi gibi durumlarda rutin sünneti hemen yapmak doğru olmayabilir. Çünkü bu çocuklarda sünnet derisi daha sonra yapılacak düzeltici ameliyatta gerekli olabilir. Stanford Newborn Nursery ve AAP kaynaklarında bu anatomik durumlar yenidoğan sünneti için açık kontrendikasyonlar arasında sayılır.
Pratikte aile bunu bazen “zaten sünnetli gibi duruyor” ya da “penis biraz eğri ama önemli değildir” diye yorumlar. Bu yorum çoğu durumda yanıltıcı olur. Özellikle idrar deliği tam uçta görünmüyorsa ya da penis aşağı doğru kıvrık duruyorsa, önce çocuk ürolojisi değerlendirmesi gerekir.
Prematüre doğan ve tıbbi olarak hazır olmayan bebeklerde beklemek gerekir
Prematüre doğan bebeklerde sünnet kararını doğum haftasından bağımsız düşünmek doğru olmaz. Çünkü yenidoğan dönemi her prematüre için aynı değildir. AAP kitap bölümü ve Stanford kaynakları, prematüre bebeklerde ve hâlâ tıbbi izlem gerektiren hasta term yenidoğanlarda sünnetin ertelenmesini önerir. Buradaki mantık basittir: Bebek önce genel olarak stabil olmalı, sonra işlem düşünülmelidir.
Biz burada net bir duruş sergileriz. Sadece “zamanı kaçırmayalım” diye tıbben hazır olmayan bebeğe sünnet yapmak, doğru zamanlama değildir.
Kanama riski varsa önce değerlendirme gerekir
Ailede kanama bozukluğu öyküsü varsa, bebekte açıklanamayan morarma ya da uzun süren kanama eğilimi varsa ya da yenidoğan döneminde pıhtılaşma açısından şüphe yaratan bir durum bulunuyorsa sünnet hemen planlanmamalıdır. Stanford’un kontrendikasyon listesinin içinde ailevi kanama diyatezi ve benzeri durumlar açıkça yer alır. Bu tip çocuklarda işlem öncesi ek değerlendirme gerekebilir.
Bu noktada “bir şey olmaz” yaklaşımı çoğu durumda iyi bir fikir değildir. Küçük bir işlem gibi görünse de, kanama eğilimi olan çocukta plan değişir.
Bebek hasta görünüyorsa önce o tablo çözülmelidir
Sünnet, acil olmayan bir işlemdir. Bu nedenle bebek genel olarak iyi değilse, aktif tıbbi sorunu varsa ya da yenidoğan izlemi devam ediyorsa önce esas tabloyu düzeltmek gerekir. AAP kaynaklarında “ill term newborns”, yani hasta term yenidoğanlarda da işlemin ertelenmesi gerektiği belirtilir.
Burada ailelerin sorması gereken soru şudur: Biz sünnet için uygun zamanı mı arıyoruz, yoksa sadece erken bir günü mü?
Bu iki şey aynı değildir.
Şüpheli genital görünüm varsa önce muayene yapılmalıdır
Bazen sorun tek başına penis değildir. Ambiguous genitalia, bilateral inmemiş testis ya da mikropenis gibi tablolar da AAP ve Stanford kaynaklarında sünnetin ertelenmesi gereken durumlar arasında yer alır. Çünkü bu çocuklarda daha geniş bir değerlendirme gerekir. Burada aceleyle yapılan bir işlem, sonraki tanı ve tedavi sürecini zorlaştırabilir.
Bizim yaklaşımımız açık: Şüpheli genital görünüm varsa önce muayene. Sonra karar.
Her erteleme sorun olduğu anlamına gelmez
Aileler bazen “yenidoğan sünnetini kaçırdık, şimdi geç kaldık” diye kaygılanır. Bu her durumda doğru değildir. Evet, uygun bebekte yenidoğan dönemi pratik bir pencere sunar. Ama ertelenmesi gereken bir çocukta beklemek hata değil, doğru tıbbi karardır. Burada önemli olan yaş takvimine yetişmek değil, çocuğun güvenliğini öncelemektir. AAP’nin 2026 tarihli eğitim içeriği de penis anomalileri bulunan bebeklerde sünnetin ertelenmesinin uygun olduğunu tekrar vurgular.
Aile ne yapmalı?
Aileler öncelikle penis görünümünü dikkatle gözlemlemeli ama tanıyı evde koymaya çalışmamalıdır. İdrar deliği normal yerde mi, penis belirgin eğri mi, sünnet derisi simetrik mi, bebek prematüre mi doğdu, ailede kanama sorunu var mı; bu soruların yanıtı önemlidir. Ama nihai karar muayene ile verilir.
Ankara’da sünnet öncesi değerlendirme, penis yapısındaki doğumsal farklılıklar ve çocuk ürolojisi görüşü Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sünnet her yenidoğanda hemen yapılabilir mi?
Hayır. Prematüre doğan, hasta olan ya da penis anatomisi normal olmayan bebeklerde ertelenebilir.
Hipospadias varsa sünnet yapılır mı?
Genellikle önce çocuk ürolojisi değerlendirmesi gerekir. Çünkü sünnet derisi daha sonra düzeltme ameliyatında kullanılabilir.
Penis eğriliği varsa sünnet ertelenmeli mi?
Evet, çoğu durumda önce muayene gerekir. Chordee doğumsal bir bulguysa rutin sünnet için uygun kabul edilmez.
Prematüre bebekte neden beklenir?
Çünkü bebek tıbben tam hazır olmayabilir. Önce genel durumunun stabil olması gerekir.
Ailede kanama bozukluğu varsa ne yapılmalı?
Önce değerlendirme gerekir. Böyle çocuklarda sünnet hemen planlanmamalıdır.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43 Ankara Ticaret Merkezi B Blok Çankaya/Ankara
0312 285 80 32
info@yukselcemaygun.com
