Sünnetten sonra ailelerin en çok korktuğu şey enfeksiyondur. Bu kaygı anlaşılır. Çünkü ilk günlerde penis hem kızarır hem şişer hem de bazen sarımsı bir iyileşme dokusu oluşur. Dışarıdan bakınca enfeksiyon gibi görünebilir. Oysa çoğu zaman bu görüntü normal iyileşme sürecinin parçasıdır.
Asıl mesele, hangi görüntünün olağan olduğunu, hangisinin muayene gerektirdiğini ayırt etmektir.
Her kızarıklık enfeksiyon değildir
Bunu baştan netleştirelim. Sünnetten sonra penis ucunda hafif kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve az miktarda sarımsı iyileşme dokusu görmek çoğu çocukta beklenen bir durumdur. İlk günlerde hafif sızıntı, kurumuş kan izi ya da morarma da olabilir. Bunlar tek başına enfeksiyon anlamına gelmez.
Ailelerin en sık düştüğü hata budur. Normal iyileşme bulgusunu iltihap sanmak. Sonra da gereksiz panik başlar.
Peki enfeksiyon düşündüren belirtiler nelerdir?
Biz özellikle kötüleşen tabloya dikkat ederiz. Hafif kızarıklık normal olabilir. Ama kızarıklık her gün artıyorsa, penis ucunun dışına taşarak yayılıyorsa, şişlik gerilemek yerine belirginleşiyorsa bu durum daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Bir başka önemli bulgu akıntıdır. Şeffaf ya da hafif sarı iyileşme görüntüsü ile kötü kokulu, iltihaplı akıntı aynı şey değildir. Eğer bölgede kötü koku varsa, sarı-yeşil akıntı geliyorsa ya da yara hattı kirli ve iltihaplı görünüyorsa biz burada normal iyileşmeden söz etmeyiz.
Ateş her zaman önemli midir?
Evet. Özellikle sünnet sonrası ateş eşlik ediyorsa bunu ciddiye alırız. Her ateş doğrudan yara enfeksiyonu demek değildir. Çocuk başka bir nedenle de ateşlenebilir. Ama sünnet bölgesinde kötüleşen kızarıklık, şişlik ve hassasiyetle birlikte ateş varsa beklemek doğru olmaz.
Burada doğru soru şu: Çocuk sadece biraz huzursuz mu, yoksa gerçekten hasta gibi mi görünüyor?
Bu ayrım önemlidir.
Ağrı ve idrar yapma durumu neden takip edilmelidir?
Sünnet sonrası hafif sızı normaldir. Ama ağrı her gün artıyorsa, çocuk dokundurtmuyorsa, bez değişiminde aşırı tepki veriyorsa ya da idrar yaparken çok zorlanıyorsa tabloyu yeniden düşünmek gerekir.
Özellikle idrar yapamama ya da çok ince, zorlanarak idrar yapma durumu sadece enfeksiyon değil, farklı bir komplikasyon açısından da değerlendirilmelidir. Biz burada “biraz daha bakalım” demeyi çoğu durumda doğru bulmayız.
Hangi görünüm normal kabul edilir?
Penis ucunda parlak kırmızılık olabilir. Bu beklenir. Şişlik birkaç gün sürebilir. Dikiş hattında hafif sarımsı tabaka oluşabilir. Bu da çoğu zaman iyileşme dokusudur. Hafif kabuklanma ve az miktarda lekelenme de normal seyir içinde görülebilir.
Sorun, görüntünün sakinleşmek yerine kötüleşmesidir. İyileşme her gün biraz daha rahat görünür. Enfeksiyon ise çoğu zaman her gün biraz daha sorunlu görünür.
Evde bakım neden enfeksiyon riskini etkiler?
Çünkü yanlış bakım, gereksiz tahriş yaratabilir. Çok sık silmek, sert temizlemek, rastgele krem sürmek ya da bez bölgesini uzun süre kirli bırakmak iyileşmeyi bozabilir.
Bizim önerimiz genelde basittir. Bölge temiz tutulur. Ama sürekli ellenmez. Doktorun önerdiği bakım planı dışına çıkılmaz. Bez sık değiştirilir. Dar kıyafetlerden kaçınılır. Çocuk büyükse, o bölgenin sürtünmesini artıracak hareketler bir süre sınırlandırılır.
İyi bakım sessizdir. Sürekli müdahale gerektirmez.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Kızarıklık hızla artıyorsa, kötü kokulu akıntı varsa, ateş eşlik ediyorsa, şişlik belirginleşiyorsa, çocuk idrar yapamıyorsa ya da ağrı beklenenden çok fazlaysa değerlendirme gerekir. Burada geç kalmanın bir anlamı yoktur. Çünkü enfeksiyon erken fark edilirse tedavi daha kolay olur.
Ankara’da sünnet sonrası bakım, iyileşme süreci ve komplikasyon değerlendirmesi Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sünnet sonrası sarı görüntü enfeksiyon mu demektir?
Hayır. Çoğu zaman bu, yaranın normal iyileşme dokusudur. Ama kötü koku ve irin benzeri akıntı varsa değerlendirmek gerekir.
Şişlik ve kızarıklık kaç gün normal sayılır?
İlk birkaç gün hafif-orta derecede şişlik ve kızarıklık beklenebilir. Günler içinde azalması gerekir.
Ateş olursa hemen doktora gitmeli miyiz?
Evet, özellikle sünnet bölgesinde kötüleşme de varsa değerlendirme gerekir.
İdrar yaparken ağlama enfeksiyon belirtisi midir?
Her zaman değil. İlk günlerde hassasiyet olabilir. Ama belirgin zorlanma, idrar yapamama ya da giderek artan ağrı varsa muayene gerekir.
Enfeksiyon nadir midir?
Evet, çoğu çocukta enfeksiyon gelişmez. Ama nadir olması, uyarı işaretlerini önemsememek anlamına gelmez.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43 Ankara Ticaret Merkezi B Blok Çankaya/Ankara
0312 285 80 32
info@yukselcemaygun.com
