Çocuğun farklı bir nedenle genel anestezi altında ameliyat olması planlanıyorsa, ailelerin sık sorduğu sorulardan biri şudur: “Hazır anestezi almışken sünnet de yapılabilir mi?”
Birçok çocukta cevap evettir.
Özellikle sünnetin zaten aile tarafından planlandığı ve çocuğun sünnet için tıbbi olarak uygun olduğu durumlarda, başka bir ameliyatla aynı seansta sünnet yapılması pratik bir seçenek olabilir. Böylece çocuk ikinci kez ameliyathaneye girmek, yeniden anestezi almak ve ayrı bir iyileşme dönemi geçirmek zorunda kalmayabilir.
Ancak bu yaklaşım her ameliyat için otomatik olarak uygun değildir. Ana ameliyatın büyüklüğü, toplam anestezi süresi, çocuğun sağlık durumu, ameliyatların enfeksiyon riski ve ameliyat sonrası bakım ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
Yani doğru soru yalnızca “Sünnet eklenebilir mi?” değildir. “Bu çocukta aynı seansta yapmak gerçekten avantajlı ve güvenli mi?” sorusunun cevabı aranmalıdır.
İki ameliyatı aynı seansta yapmak çocuğa ağır gelir mi?
Ailelerin en büyük kaygılarından biri budur.
“Bir ameliyat yeterince zorken sünneti de eklemek çocuğa ağır gelmez mi?” diye sorulabilir. Çoğu küçük ve orta büyüklükteki ameliyatta sünnetin eklenmesi toplam cerrahi yükü çok büyük ölçüde artırmaz. Çünkü sünnet, uygun koşullarda görece kısa süren bir cerrahi işlemdir.
Burada asıl değerlendirilmesi gereken sünnetin kendisinden çok toplam ameliyat ve anestezi süresidir.
Örneğin çocuk zaten kısa süreli bir kasık ameliyatı için genel anestezi alacaksa sünnetin aynı seansta yapılması oldukça mantıklı olabilir. Buna karşılık saatler sürecek büyük bir ameliyat, yoğun bakım gereksinimi veya önemli kan kaybı riski bulunan bir işlem söz konusuysa yalnızca “hazır uyumuşken sünnet de olsun” düşüncesiyle ek işlem yapılması uygun olmayabilir.
Karar çocuk üroloğu, ana ameliyatı yapacak cerrah ve anestezi ekibi tarafından birlikte verilmelidir.
İnmemiş testis ameliyatıyla birlikte sünnet yapılabilir mi?
Evet. Uygun çocuklarda inmemiş testis ameliyatıyla birlikte sünnet yapılabilir.
İnmemiş testis ameliyatında çocuk zaten genel anestezi altındadır. İşlem kasık ve genital bölgeyi ilgilendirdiği için sünnetin aynı seansta gerçekleştirilmesi pratik açıdan oldukça uygundur.
Böylece aile iki ayrı ameliyat günü planlamak zorunda kalmaz. Çocuk iki kez ameliyathane deneyimi yaşamaz ve iki farklı iyileşme dönemi yerine işlemler aynı dönemde tamamlanabilir.
Ancak sünnet öncesinde penis yapısının ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Hipospadias veya sünnet derisinin ileride cerrahi onarım için kullanılabileceği bir penis anomalisi varsa rutin sünnet yapılmamalıdır.
Su fıtığı ameliyatıyla birlikte sünnet yapılabilir mi?
Çocuklarda su fıtığı, yani hidrosel ameliyatıyla sünnet sık bir şekilde aynı seansta planlanabilir.
Hidrosel ameliyatı genellikle kasık bölgesinden yapılan küçük bir kesiyle gerçekleştirilir. Çocuk zaten genel anestezi altında olduğu için sünnetin eklenmesi çoğu uygun vakada ikinci bir anestezi gereksinimini ortadan kaldırabilir.
Özellikle hem hidroseli olan hem de ailesi sünnet yaptırmayı planlayan bir çocukta iki işlemi farklı tarihlere ayırmak her zaman gerekli değildir.
Cerrah her iki ameliyatın bakımını aynı dönemde planlayabilir.
Kasık fıtığı ameliyatıyla sünnet yapılabilir mi?
Evet. Çocukluk çağı kasık fıtığı ameliyatı da sünnetle birlikte yapılabilecek işlemlerden biridir.
Kasık fıtığı çocuklarda erişkinlerden farklı bir mekanizmayla gelişir ve genellikle cerrahi olarak tedavi edilir. Çocuk genel anestezi altındayken, sünnet için herhangi bir engel bulunmuyorsa iki işlem aynı seansta gerçekleştirilebilir.
Bu yaklaşım özellikle küçük çocuklarda aile açısından kolaylık sağlayabilir. Tek ameliyat öncesi açlık süreci, tek hastane başvurusu ve tek anestezi dönemi yaşanır.
Burada önemli olan sünnet kararının ameliyat sabahı aceleyle verilmemesidir. Çocuk önceden değerlendirilmeli ve aileyle sünnet yöntemi, yara bakımı ve olası komplikasyonlar ayrıca konuşulmalıdır.
Testisle ilgili ameliyatlarda sünnet eklenebilir mi?
Birçok durumda eklenebilir.
İnmemiş testis ve hidrosel dışında bazı testis ve skrotum ameliyatlarında da aynı seansta sünnet düşünülebilir. Ancak ameliyatın nedeni ve büyüklüğü önemlidir.
Örneğin elektif ve sınırlı bir testis ameliyatında sünnet uygun olabilirken, testis torsiyonu gibi acil bir tabloda öncelik testisin kurtarılmasıdır. Böyle bir durumda sünnetin aynı seansta yapılması gerekip gerekmediği acil durumun özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Acil ameliyatlarda “hazır anestezi almışken” mantığı hiçbir zaman asıl tedavinin önüne geçmemelidir.
Ürolojik ameliyatlarla sünnet yapmak neden daha kolay olabilir?
Aynı anatomik bölge üzerinde çalışıldığı için cerrahi ve ameliyat sonrası bakım açısından bazı kolaylıklar bulunabilir.
Kasık fıtığı, hidrosel ve inmemiş testis ameliyatlarında çocuk zaten çocuk ürolojisi veya çocuk cerrahisi ekibi tarafından değerlendirilmiştir. Genital muayene yapılmıştır. Anestezi planlanmıştır.
Sünnet de aynı seansta tamamlandığında aile iki ayrı dönemde yara bakımı yapmak yerine aynı iyileşme döneminde işlemleri tamamlayabilir.
Bu durum aile için ciddi bir zaman ve organizasyon kolaylığı sağlayabilir.
Ancak “aynı bölge” olması tek başına yeterli değildir. Her iki işlem için de tıbbi uygunluk bulunmalıdır.
Kulak burun boğaz ameliyatıyla birlikte sünnet yapılabilir mi?
Uygun çocuklarda evet.
Çocuklarda kulak tüpü takılması, geniz eti ameliyatı veya bazı kulak burun boğaz girişimleri nedeniyle genel anestezi planlanabilir. Çocuk sünnet için de uygunsa, farklı cerrahi ekiplerin koordinasyonuyla sünnet aynı anestezi altında gerçekleştirilebilir.
Burada ameliyatların farklı bölgelerde olması tek başına engel değildir.
Örneğin çocuk önce kulak burun boğaz işlemini geçirebilir, ardından steril hazırlık değiştirilerek çocuk ürolojisi ekibi sünneti gerçekleştirebilir. İşlemlerin hangi sırada yapılacağı ekipler tarafından planlanır.
Literatürde çocuklarda farklı branşlara ait işlemlerin tek anestezi altında birleştirilebildiğine ilişkin deneyimler bulunmaktadır.
Kulak tüpü ameliyatıyla birlikte sünnet yapılabilir mi?
Kulak tüpü uygulaması genellikle kısa süren bir işlemdir. Bu nedenle sünnet planı bulunan çocuklarda iki işlemin tek anestezi altında gerçekleştirilmesi düşünülebilir.
Bunun avantajı özellikle küçük çocuklarda belirgindir.
Çocuğun bir tarihte kulak tüpü için, birkaç ay sonra da sünnet için yeniden genel anestezi alması yerine gerekli koordinasyon sağlanabiliyorsa iki işlem tek seansta tamamlanabilir.
Çocuklarda sünnet ve kulak tüpü işlemlerinin aynı anestezi altında yapılmasını inceleyen çalışmalar da bu yaklaşımın pratikte uygulanabildiğini göstermektedir.
Yine de karar her çocuk için bireysel verilmelidir.
Diş tedavisiyle birlikte sünnet yapılabilir mi?
Evet, uygun koşullarda yapılabilir.
Bazı küçük çocuklarda yaygın diş çürüklerinin tedavisi veya cerrahi diş işlemleri için genel anestezi gerekebilir. Çocuk aynı dönemde sünnet olacaksa, diş hekimliği ve çocuk ürolojisi ekipleri arasında koordinasyon sağlanarak iki işlem aynı anestezi altında planlanabilir.
Burada özellikle işlemlerin sırası, steril hazırlık ve toplam anestezi süresi önemlidir.
Diş tedavisi ile başka cerrahi işlemlerin aynı anestezi altında yapılmasına ilişkin pediatrik çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmalar, uygun hasta seçimi ve iyi organizasyonla farklı branşlara ait işlemlerin tek anestezi altında gerçekleştirilebileceğini göstermektedir.
Ancak aktif ciddi enfeksiyon, uzamış operasyon veya çocuğun genel durumuyla ilgili ek riskler varsa plan değiştirilebilir.
Göz ameliyatıyla birlikte sünnet yapılabilir mi?
Bazı durumlarda evet.
Çocuğun gözle ilgili kısa bir cerrahi işlem için genel anestezi alması gerekiyorsa ve sünnet de planlanıyorsa aynı seansta iki işlem gerçekleştirilebilir.
Farklı anatomik bölgelerde iki ameliyat yapılması tek başına engel değildir. Burada önemli olan farklı cerrahi ekiplerin koordinasyonu ve anestezi ekibinin toplam operasyon süresini uygun bulmasıdır.
Çocuğun iki ayrı genel anestezi yerine tek anestezi altında işlemlerinin tamamlanması aile açısından da önemli bir kolaylık sağlayabilir.
Hangi ameliyatlarla sünnet yapmak uygun olmayabilir?
Her ameliyatın yanına sünnet eklemeyi doğru bulmayız.
Özellikle çok uzun süren, çocuğun genel durumunu belirgin biçimde etkileyen, ciddi kan kaybı riski taşıyan veya ameliyat sonrasında yoğun bakım gerektirebilecek büyük girişimlerde sünneti başka bir tarihe bırakmak daha uygun olabilir.
Benzer şekilde çocuğun ameliyat günü ateşi, ciddi enfeksiyonu veya genel sağlık durumunda sünneti elektif olarak yapmayı uygunsuz hale getiren bir problem varsa sünnet ertelenebilir.
Ana ameliyatın süresi beklenenden fazla uzamışsa da ameliyat sırasında plan değiştirilebilir.
Sünnet elektif bir girişimdir. Bu nedenle hiçbir zaman esas ameliyatın güvenliğinin önüne geçmemelidir.
Hipospadias ameliyatıyla birlikte rutin sünnet yapılır mı?
Burada özellikle dikkatli olmak gerekir.
Hipospadias bulunan çocuklarda sünnet derisi bazı ameliyat tekniklerinde penis onarımında kullanılabilir. Bu nedenle hipospadias tanısı bulunan bir çocukta rutin sünnet yapılmamalıdır.
Zaten hipospadias ameliyatının bir parçası olarak sünnet derisinin nasıl değerlendirileceğine ameliyatı gerçekleştiren çocuk üroloğu karar verir.
Aynı durum belirgin penis eğriliği, gömük penis ve bazı diğer doğumsal penis anomalileri için de geçerlidir.
Çocuğun başka bir ameliyat için genel anestezi alıyor olması, sünnet öncesi genital muayene ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
İki işlem birlikte yapıldığında anestezi riski iki katına çıkar mı?
Bunu bu şekilde ifade etmek doğru değildir.
İki küçük işlemin aynı seansta yapılması, otomatik olarak “iki kat anestezi riski” anlamına gelmez. Çocuk tek kez anesteziye alınır ve işlemler aynı anestezi süreci içerisinde tamamlanır.
Buna karşılık ikinci işlemin eklenmesi toplam ameliyat ve anestezi süresini bir miktar uzatır. Bu nedenle anestezi ekibi çocuğun yaşını, kilosunu, mevcut hastalıklarını ve işlemlerin toplam süresini değerlendirir.
Sağlıklı bir çocukta iki kısa işlemin bir arada yapılmasıyla saatler süren iki büyük ameliyatın bir arada yapılması aynı şey değildir.
Karar işlemlerin sayısına değil, toplam cerrahi yüküne göre verilmelidir.
Tek anestezinin avantajı nedir?
En belirgin avantajlardan biri çocuğun ayrı bir tarihte yeniden ameliyathaneye alınmamasıdır.
İkinci ameliyat ayrı yapılırsa çocuk yeniden aç kalmak, hastaneye gelmek, damar yolu açılması ve anestezi sürecini yaşamak zorunda kalabilir. Aile de ikinci kez iş ve günlük yaşam planını değiştirmek durumunda kalabilir.
İşlemler uygun olduğu takdirde tek seansta yapıldığında:
- Tek ameliyat öncesi hazırlık yapılır.
- Tek genel anestezi uygulanır.
- Tek hastane başvurusu olur.
- İyileşme dönemleri büyük ölçüde aynı zamana denk gelir.
- Ailenin zaman ve organizasyon yükü azalabilir.
Çocuklarda farklı cerrahi işlemlerin tek anestezi altında birleştirilmesini inceleyen geniş serilerde bunun uygulanabilir bir yaklaşım olduğu gösterilmiştir.
Ancak avantaj var diye her çocukta iki ameliyatı birleştirmek zorunlu değildir.
İyileşme iki ameliyat birlikte yapılınca daha mı zor olur?
Çoğu küçük ameliyat kombinasyonunda bakım yönetilebilir düzeydedir.
Örneğin kasık fıtığı ile sünnet birlikte yapıldıysa hem kasık bölgesindeki kesi hem de sünnet yarası aynı dönemde takip edilir. Çocuk birkaç gün daha hassas olabilir ancak iki ayrı ameliyat geçirip iki ayrı iyileşme dönemi yaşamaz.
Kulak tüpü ve sünnet gibi farklı bölgeleri ilgilendiren işlemlerde ise bakım birbirinden bağımsız olarak yürütülebilir.
Daha büyük ameliyatlarda durum farklı olabilir. Ana ameliyat zaten ciddi ağrı, hareket kısıtlaması veya uzun hastane yatışı gerektiriyorsa sünnetin eklenmesinin gerçekten avantaj sağlayıp sağlamadığı ayrıca düşünülmelidir.
Ameliyat sonrası ağrı artar mı?
İki işlem yapıldığında iki farklı ameliyat bölgesinde hassasiyet olabilir. Ancak sünnet sırasında uygun lokal veya bölgesel ağrı kontrolü uygulanması ameliyat sonrası rahatsızlığı azaltabilir.
Avrupa Üroloji Derneği çocuklarda sünnet için uygun anestezi ve ağrı kontrolünün gerekli olduğunu belirtmektedir. Penil sinir bloğu veya halka blok gibi lokal yöntemler genel anestezi altında yapılan sünnette de kullanılabilir.
Yani çocuk genel anestezi altında olduğu için sünnet bölgesine ayrıca ağrı kontrolü yapılmasına gerek olmadığı düşünülmemelidir.
Genel anestezi ameliyat sırasında bilinci ortadan kaldırır. Lokal veya bölgesel analjezi ise ameliyat sonrasındaki ağrının kontrolüne katkı sağlar.
Aynı seansta sünnet yapılacaksa ne zaman karar verilmelidir?
Mümkünse ameliyat öncesinde.
Aile sünnet isteğini ana ameliyatı planlayan hekime önceden bildirmelidir. Böylece çocuk ürolojisi değerlendirmesi yapılabilir, penis anatomisi kontrol edilebilir ve ameliyathane programı buna göre düzenlenebilir.
Özellikle ameliyat farklı bir branş tarafından yapılacaksa çocuk üroloğu, kulak burun boğaz uzmanı, diş hekimi veya diğer cerrahi ekip ile anestezi ekibinin koordinasyonu gerekir.
Ameliyat sabahı “Bir de sünnet yapabilir miyiz?” şeklinde plansız ekleme her zaman mümkün olmayabilir.
Sünnet küçük bir işlem olsa bile doğru ekipman, steril hazırlık, onam ve ameliyat sonrası bakım planı gerektirir.
Hangi çocuklarda birlikte sünnet özellikle düşünülebilir?
Ailesi zaten sünnet planlayan ve yakın dönemde başka bir nedenle genel anestezi alacak sağlıklı çocuklarda bu seçenek değerlendirmeye değerdir.
Özellikle:
- İnmemiş testis ameliyatı
- Hidrosel ameliyatı
- Kasık fıtığı ameliyatı
- Bazı diğer elektif testis ve kasık ameliyatları
- Kulak tüpü ve uygun KBB işlemleri
- Genel anestezi gerektiren bazı diş tedavileri
- Bazı kısa göz veya diğer cerrahi girişimler
ile birlikte sünnet planlanabilir.
Bu liste kesin bir kural değildir. Aynı ameliyat bir çocukta sünnetle birlikte yapılmaya uygunken başka bir çocukta uygun olmayabilir.
Aileler hangi soruları sormalı?
Çocuğunuz başka bir ameliyat için genel anestezi alacak ve sünnet de düşünüyorsanız bunu ameliyatı planlayan ekiple önceden konuşmanız yararlı olur.
Şu sorular planlamayı kolaylaştırır:
- Sünneti aynı seansta yapmak çocuğum için uygun mu?
- Toplam ameliyat süresi ne kadar uzayacak?
- Çocuk ürolojisi muayenesi gerekiyor mu?
- Sünnete engel bir penis anomalisi var mı?
- İki ameliyatın yara bakımı birlikte nasıl yapılacak?
- İşlem sonrası ağrı kontrolü nasıl sağlanacak?
Burada amaç yalnızca ikinci bir ameliyat tarihinden kurtulmak değildir. Çocuk için gerçekten daha doğru olan seçeneği belirlemektir.
Uygun bir çocukta iki kısa ve elektif işlemi tek genel anestezi altında tamamlamak hem çocuk hem de aile açısından oldukça pratik olabilir. Ancak sünnetin eklenmesi her zaman önceden planlanmalı ve esas ameliyatın güvenliğini hiçbir şekilde etkilememelidir.
Ankara’da çocuklarda sünnet, inmemiş testis, hidrosel, kasık fıtığı ve başka ameliyatlarla birlikte sünnet planlaması Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından değerlendirilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
İnmemiş testis ameliyatıyla birlikte sünnet yapılabilir mi?
Evet. Çocuk sünnet için uygunsa inmemiş testis ameliyatıyla aynı genel anestezi altında sünnet yapılabilir.
Su fıtığı veya kasık fıtığı ameliyatında sünnet yapılabilir mi?
Çoğu uygun çocukta evet. Bu işlemler kasık ve genital bölgeyi ilgilendirdiği için sünnetin aynı seansta yapılması pratik olabilir.
Kulak ameliyatıyla sünnet aynı anda yapılabilir mi?
Uygun şartlarda yapılabilir. Farklı cerrahi bölgelerde olmaları engel değildir; cerrahi ekiplerin ve anestezi ekibinin önceden koordinasyonu gerekir.
Diş tedavisi sırasında sünnet yapılabilir mi?
Genel anestezi altında yapılacak diş tedavileriyle sünnet bazı çocuklarda aynı seansta planlanabilir. Toplam işlem süresi ve çocuğun sağlık durumu değerlendirilmelidir.
İki ameliyat birlikte yapılırsa çocuğa ağır gelir mi?
Çoğu kısa ve elektif ameliyat kombinasyonunda sünnetin eklenmesi ciddi bir ek yük oluşturmayabilir. Ancak büyük ve uzun ameliyatlarda karar toplam cerrahi ve anestezi yüküne göre verilmelidir.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43 Ankara Ticaret Merkezi B Blok Çankaya/Ankara
0312 285 80 32
info@yukselcemaygun.com
