Menide kan görülmesine tıbbi olarak hematospermi denir. İlk kez karşılaşıldığında oldukça endişe verici olabilir. Özellikle hastaların aklına hemen prostat kanseri gibi ciddi hastalıklar gelir. Ancak menide kan görülmesi çoğu zaman kanserden kaynaklanmaz ve özellikle genç erkeklerde tek seferlik olduğunda kendiliğinden düzelebilir.
Bununla birlikte “önemsizdir, geçer” diyerek her durumda beklemek de doğru değildir. Kanamanın tekrarlaması, birkaç hafta boyunca devam etmesi, idrarda da kan görülmesi veya ağrı ve ateş gibi başka belirtilerin eşlik etmesi durumunda ürolojik değerlendirme gerekir.
Burada asıl önemli olan kanın kendisinden çok, nereden geldiğini ve neden ortaya çıktığını anlamaktır.
Menide kan nasıl görünür?
Taze kan meninin pembe, kırmızı veya kırmızı çizgili görünmesine neden olabilir. Kanama bir süre önce olmuşsa meni kahverengi veya pas renginde görülebilir. Bunun nedeni kanın zaman içerisinde renk değiştirmesidir.
Bazen meni içerisinde küçük pıhtılar da fark edilebilir.
Tek başına renge bakarak kanamanın kaynağını belirlemek mümkün değildir. Ancak kırmızı renk daha yeni bir kanamayı, kahverengi tonlar ise daha eski kanı düşündürebilir.
Menide kan nereden gelir?
Meni yalnızca testislerde üretilen sperm hücrelerinden oluşmaz. Meninin sıvı kısmının önemli bölümü prostat ve seminal vezikül adı verilen bezlerden gelir. Epididim, meni kanalları, prostat, seminal veziküller ve üretra bu sistemin parçalarıdır.
Bu yapılardan herhangi birinde meydana gelen tahriş, enfeksiyon, inflamasyon veya küçük bir damar kanaması meniye kan karışmasına neden olabilir.
Bu nedenle hematospermi tek bir hastalığın belirtisi değildir.
En sık nedenlerden biri enfeksiyon ve iltihaptır
Prostatit, yani prostat bezinin iltihabı, menide kan görülmesinin nedenlerinden biri olabilir. Üretra veya epididim enfeksiyonları da benzer şekilde kanamaya yol açabilir.
Enfeksiyon veya inflamasyon varsa menide kana başka belirtiler eşlik edebilir:
- İdrar yaparken yanma
- Sık idrara çıkma
- Ani sıkışma hissi
- Boşalma sırasında ağrı
- Kasık veya makat ile testis arasındaki bölgede ağrı
- Ateş veya titreme
- İdrar kanalından akıntı
Özellikle cinsel yolla bulaşan enfeksiyon açısından risk varsa bu durumun da değerlendirilmesi gerekir.
Her menide kan görülmesinde antibiyotik başlanması doğru değildir. Enfeksiyon şüphesinde idrar tahlili, kültür ve gerekli durumlarda cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri yapılabilir.
Prostat biyopsisi sonrası menide kan normal mi?
Evet. Prostat biyopsisi menide kan görülmesinin bilinen nedenlerinden biridir.
Biyopsi sırasında prostat dokusundan örnek alındığı için küçük kanamalar oluşabilir. Bu kan seminal sıvıya karışarak meninin kırmızı, kahverengi veya pas renginde görünmesine neden olabilir.
Kanlı meni görünümü işlemden sonra birkaç hafta devam edebilir. Renk giderek koyulaşıp sonra normale dönebilir.
Yakın zamanda prostat biyopsisi geçirmiş bir hastada başka bir alarm bulgusu yoksa hematospermi çoğu zaman işlemin beklenen sonuçlarından biridir.
Diğer ürolojik işlemlerden sonra da görülebilir mi?
Evet.
Sistoskopi, prostat ameliyatları, vazektomi ve idrar yollarına yönelik bazı girişimlerden sonra menide kan görülebilir. Kateterizasyon ve ürogenital bölgeye yönelik travmalar da geçici kanamaya neden olabilir.
Bu nedenle değerlendirmede “Yakın zamanda ürolojik bir işlem yapıldı mı?” sorusu önemlidir.
Kanamanın işlemden sonra başlaması ve zaman içerisinde azalması genellikle beklenen bir seyirdir. Buna rağmen yoğun kanama, ateş veya giderek artan ağrı varsa doktorla iletişim kurulmalıdır.
Yoğun cinsel aktivite menide kan yapabilir mi?
Bazı kişilerde yoğun cinsel aktivite veya sık mastürbasyon sonrasında küçük damarların tahriş olmasıyla hematospermi görülebilir. Uzun süre cinsel aktivitenin olmaması sonrasında da benzer bir durum tarif edilmiştir.
Bu tür kanamalar çoğunlukla tek seferliktir ve kısa sürede kaybolur.
Ancak kanama sürekli tekrarlıyorsa bunu yalnızca cinsel aktiviteye bağlamak doğru olmaz.
Travma menide kan görülmesine neden olabilir mi?
Evet. Testis, kasık, penis veya pelvis bölgesine alınan darbeler meniye kan karışmasına neden olabilir.
Bisiklet kazası, sportif yaralanma veya doğrudan darbe sonrasında hematospermi gelişebilir. Travmaya testiste şiddetli ağrı, belirgin şişlik veya morarma eşlik ediyorsa daha hızlı değerlendirme gerekir.
Testisin ciddi travmaları yalnızca kanamaya değil, testis dokusunda hasara da neden olabilir.
Prostat hastalıkları menide kan yapabilir mi?
Prostatit dışında iyi huylu prostat büyümesi de bazı hastalarda hematospermi ile ilişkili olabilir.
Prostat ve çevresindeki dokular damardan zengin yapılardır. İltihap, büyüme veya yakın zamanda yapılan bir işlem küçük damarların kanamasına yol açabilir.
Özellikle 40 yaşın üzerindeki erkeklerde tekrarlayan hematospermi varsa prostat değerlendirmesi daha fazla önem kazanır. Muayene bulgularına ve kişinin risk durumuna göre PSA testi planlanabilir.
Menide kan prostat kanseri belirtisi midir?
Olabilir, ancak nadirdir.
Menide kan gören hastaların en sık korktuğu konu prostat kanseridir. Oysa özellikle genç erkeklerde tek seferlik hematosperminin kanserden kaynaklanma ihtimali düşüktür.
Buna rağmen 40 yaş ve üzerindeki erkeklerde, kanama sürekli veya tekrarlayıcıysa ya da prostat muayenesinde şüpheli bulgu varsa prostat kanseri açısından değerlendirme yapılabilir.
Menide kan tek başına prostat kanseri tanısı koydurmaz.
Aynı şekilde “kanser nadirdir” diyerek tekrarlayan kanamayı aylarca değerlendirmeden bırakmak da doğru değildir.
Testis kanseri menide kan yapabilir mi?
Çok nadiren testis ve üreme yollarındaki bazı tümörler hematospermiye eşlik edebilir.
Testiste ele gelen sert bir kitle, testisin boyutunda değişiklik, ağırlık hissi veya açıklanamayan şişlik varsa testis muayenesi ve ultrason yapılabilir.
Özellikle genç erkeklerde testis muayenesi, hematospermi değerlendirmesinin önemli parçalarından biridir.
Seminal vezikül hastalıkları önemli olabilir mi?
Seminal veziküller meninin önemli bir bölümünü oluşturan sıvıyı üretir. Bu yapılardaki enfeksiyon, kist, taş veya kanal tıkanıklıkları menide kan görülmesine neden olabilir.
Tekrarlayan veya uzun süre devam eden hematospermide prostat ve seminal vezikülleri değerlendirmek için transrektal ultrason ya da pelvis MR gibi görüntüleme yöntemleri düşünülebilir.
Bu incelemeler her hastada gerekli değildir.
Özellikle 40 yaşından genç, tek seferlik hematospermisi olan, muayenesi normal ve başka şikâyeti bulunmayan hastalarda rutin olarak ileri görüntüleme yapılması çoğu zaman gerekmez.
Kan sulandırıcı ilaçlar etkili olabilir mi?
Evet.
Warfarin ve benzeri antikoagülan ilaçlar veya bazı antiplatelet tedaviler kanama eğilimini artırabilir. Bu kişilerde küçük bir damar kanaması daha belirgin hale gelebilir.
Ancak “kan sulandırıcı kullanıyorum, nedeni kesin budur” şeklinde düşünmek de doğru değildir. İlaç kullanımı başka bir hastalığın bulunmadığını garanti etmez.
Kan sulandırıcı ilaçlar menide kan görüldüğü için doktor önerisi olmadan kesilmemelidir.
İdrarda da kan varsa neden daha dikkatli olmak gerekir?
Menide kana idrarda kan görülmesi de eşlik ediyorsa değerlendirme daha geniş tutulur.
Bu durumda kanamanın kaynağı mesane, böbrek, üreter, prostat veya idrar kanalı olabilir. Özellikle gözle görülür idrar kanaması varsa yalnızca menideki kan üzerinden değerlendirme yapmak yeterli değildir.
Yaşa ve risk faktörlerine göre ultrason, tomografi veya sistoskopi gibi ek incelemeler gerekebilir.
İdrarda gözle görülür kan fark edilmesi, bir kez bile olsa ürolojik değerlendirme gerektiren bir bulgudur.
Menide kan görülmesi çocuk sahibi olmayı engeller mi?
Hematosperminin kendisi çoğu durumda kısırlığa neden olmaz.
Menide kan görülmesi, sperm üretiminin durduğu veya kişinin çocuk sahibi olamayacağı anlamına gelmez. Ancak hematospermiye neden olan bazı enfeksiyonlar, ciddi üreme yolu hastalıkları veya başka altta yatan sorunlar doğurganlığı etkileyebilir.
Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan ve aynı zamanda tekrarlayan hematospermisi bulunan hastalarda değerlendirme bu nedenle daha ayrıntılı yapılabilir.
Tek bir kanlı meni görüntüsünden hareketle infertilite sonucu çıkarmak doğru değildir.
Menide kan görülünce hangi testler yapılır?
Her hastaya aynı testler uygulanmaz.
Değerlendirme ayrıntılı bir öyküyle başlar. Kanamanın ilk kez mi olduğu, ne kadar süredir devam ettiği, yakın zamanda prostat biyopsisi veya başka bir ürolojik işlem yapılıp yapılmadığı sorgulanır.
İdrar yaparken yanma, boşalma sırasında ağrı, ateş, idrar kanaması ve testiste kitle gibi belirtiler ayrıca değerlendirilir.
Muayenede genital bölge ve testisler incelenebilir. Yaşa ve şikâyete göre prostat muayenesi yapılabilir.
Gerekli görüldüğünde şu incelemeler planlanabilir:
- İdrar tahlili
- İdrar kültürü
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri
- PSA testi
- Kan sayımı ve pıhtılaşma testleri
- Testis ultrasonu
- Transrektal ultrason
- Pelvis MR
- Sistoskopi
Bunların tamamı her hastaya uygulanmaz. İnceleme planı yaşa, şikâyetin süresine ve eşlik eden belirtilere göre oluşturulur.
40 yaşından küçük erkeklerde yaklaşım farklı mı?
Genellikle evet.
40 yaşından genç, genel olarak sağlıklı, yalnızca bir veya birkaç kez menide kan görmüş ve başka hiçbir şikâyeti bulunmayan kişilerde ciddi bir hastalık saptanma ihtimali düşüktür.
Muayene ve temel değerlendirme normal ise çoğu zaman ileri görüntüleme gerekmeyebilir.
Ancak yaş genç olsa bile hematospermi tekrarlıyorsa, bir aydan uzun sürüyorsa, idrarda kan varsa, testiste kitle hissediliyorsa veya ateş ve ağrı gibi belirtiler bulunuyorsa daha ayrıntılı değerlendirme gerekir.
40 yaşından sonra neden daha dikkatli değerlendirilir?
Yaş ilerledikçe prostat ve diğer ürolojik hastalıkların görülme sıklığı artar.
Bu nedenle 40 yaş ve üzerindeki erkeklerde yeni başlayan veya tekrarlayan hematospermi daha ayrıntılı değerlendirilir. PSA, prostat muayenesi ve gerekli hastalarda görüntüleme gündeme gelebilir.
Buradaki amaç her hastada kanser aramak değildir. Yaşla birlikte değişen risk profilini gözden kaçırmamaktır.
Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?
Menide bir kez kan görülmesi özellikle genç hastalarda çoğu zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmese de değerlendirme yapılması uygundur.
Şu durumlarda üroloji başvurusu özellikle önemlidir:
- Kanamanın tekrar tekrar görülmesi
- Yaklaşık 3-4 haftadan uzun sürmesi
- İdrarda da kan bulunması
- İdrar yaparken yanma veya ağrı olması
- Boşalma sırasında ağrı görülmesi
- Ateş veya titreme bulunması
- Testiste kitle veya şişlik fark edilmesi
- Açıklanamayan kilo kaybı veya gece terlemesi olması
- 40 yaşın üzerinde olunması
- Prostat kanseri açısından risk faktörlerinin bulunması
Belirtilerin süresi kadar eşlik eden bulgular da önemlidir.
Menide kan görülürse evde ne yapılmalı?
Öncelikle panikle hareket edilmemelidir. Meni içerisindeki kanın rengi ve kaç kez görüldüğü not edilebilir. Yakın zamanda travma, yoğun cinsel aktivite veya ürolojik işlem olup olmadığı hatırlanmalıdır.
Doktor önerisi olmadan antibiyotik veya kanama durdurucu ilaç kullanılmamalıdır. Kullanılan kan sulandırıcı ilaçlar da kendi kendine kesilmemelidir.
Kanama birkaç hafta içerisinde kaybolmuyorsa veya tekrar ediyorsa “nasıl olsa geçer” diye beklemek yerine üroloji değerlendirmesi yapılmalıdır.
Çoğu hematospermi vakası iyi huyludur. Asıl amaç gereksiz korkuya kapılmadan, araştırılması gereken hastayı doğru zamanda ayırt etmektir.
Ankara’da menide kan görülmesi, prostat hastalıkları, boşalma sırasında ağrı ve erkek üreme sistemi hastalıklarının değerlendirilmesi Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Menide kan görülmesi kanser demek midir?
Hayır. Özellikle genç erkeklerde tek seferlik hematospermi çoğunlukla iyi huyludur. Tekrarlayan veya uzun süren durumlarda altta yatan neden araştırılmalıdır.
Prostat biyopsisinden sonra menide kan ne kadar sürebilir?
Biyopsi sonrasında birkaç hafta boyunca kırmızı veya kahverengi meni görülebilir. Zaman içerisinde azalması beklenir.
Menide kan varken cinsel ilişkiye girilebilir mi?
Çoğu durumda hematospermi tek başına cinsel ilişkiyi yasaklayan bir durum değildir. Ancak enfeksiyon veya cinsel yolla bulaşan hastalık şüphesi varsa değerlendirme tamamlanana kadar doktor önerisine göre hareket edilmelidir.
Menide kan çocuk sahibi olmaya engel olur mu?
Hematosperminin kendisi genellikle infertiliteye neden olmaz. Ancak altta yatan bazı enfeksiyon veya üreme sistemi hastalıkları ayrıca değerlendirilmelidir.
Menide kan için hangi bölüme gidilir?
Üroloji bölümüne başvurulmalıdır. Özellikle kanama tekrarlıyorsa, 40 yaşın üzerindeyseniz veya idrarda kan ve ağrı gibi ek belirtiler bulunuyorsa değerlendirme ertelenmemelidir.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43 Ankara Ticaret Merkezi B Blok Çankaya/Ankara
0312 285 80 32
info@yukselcemaygun.com
