Hidronefroz, böbrekte idrarın birikmesi sonucu böbrek havuzcuğunun genişlemesi durumudur. Halk arasında “böbrek genişlemesi” olarak bilinir. Bebeklerde ve çocuklarda sık karşılaşılan bir durumdur ve çoğu zaman gebelik sırasında yapılan ultrason kontrollerinde fark edilir. Hidronefroz her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez; ancak bazı durumlarda böbrek fonksiyonlarını korumak için cerrahi müdahale gerekebilir.
Hidronefroz Nedir?
Hidronefroz, böbrekten mesaneye doğru ilerleyen idrarın akışında bir engel olması nedeniyle böbrek içinde birikmesiyle ortaya çıkar. İdrar akışı zorlaştığında böbrek havuzcuğu genişler ve zamanla böbrek dokusu üzerinde baskı oluşabilir.
Bu durum tek böbrekte ya da her iki böbrekte görülebilir. Şiddeti hafiften ileri derecelere kadar değişebilir.
Hidronefroz Neden Olur?
Çocuklarda hidronefrozun en sık nedeni doğumsal idrar yolu darlıklarıdır. Özellikle böbrek ile üreter arasındaki bölgede görülen üreteropelvik bileşke darlığı önemli bir nedendir.
Bunun dışında şu durumlar da hidronefroza yol açabilir:
- Vezikoüreteral reflü (idrarda geri kaçış)
- Üreter darlıkları
- Böbrek taşı
- İdrar yolu tıkanıklıkları
- Doğumsal böbrek ve idrar yolu anomalileri
Bazen hidronefroz hafif olabilir ve zaman içinde kendiliğinden düzelebilir.
Hidronefroz Belirtileri Nelerdir?
Birçok çocukta hidronefroz belirti vermeyebilir ve rutin ultrason sırasında fark edilir. Ancak bazı durumlarda şu belirtiler görülebilir:
- Karın veya yan ağrısı
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- Ateş
- Bulantı ve kusma
- İdrar yaparken huzursuzluk
Şiddetli vakalarda böbrek fonksiyonları etkilenebilir.
Hidronefroz Nasıl Takip Edilir?
Hidronefroz tanısı konulduğunda çoğu çocuk düzenli takip programına alınır. Takipte en sık kullanılan yöntem ultrason incelemesidir. Ayrıca böbrek fonksiyonunu değerlendirmek için sintigrafi gibi ileri tetkikler de yapılabilir.
Bu takip sayesinde genişlemenin artıp artmadığı ve böbreğin fonksiyonlarının etkilenip etkilenmediği belirlenir.
Hidronefroz Ne Zaman Ameliyat Gerektirir?
Her hidronefroz ameliyat gerektirmez. Hafif ve orta dereceli vakaların önemli bir kısmı takip sırasında kendiliğinden düzelebilir. Ancak bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekir.
Genellikle aşağıdaki durumlarda ameliyat düşünülür:
- Böbrek fonksiyonunda azalma görülmesi
- Genişlemenin giderek artması
- Şiddetli ağrı atakları
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- İdrar akışını ciddi şekilde engelleyen darlıkların bulunması
Bu durumlarda amaç böbreğe zarar veren tıkanıklığı ortadan kaldırmaktır.
Hidronefroz Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Hidronefrozun en sık cerrahi tedavisi piyeloplasti adı verilen ameliyattır. Bu işlemde böbrek ile üreter arasındaki dar bölge düzeltilir ve idrar akışı yeniden sağlanır.
Ameliyat açık cerrahi, laparoskopik veya bazı durumlarda robotik yöntemlerle yapılabilir. Hangi yöntemin tercih edileceği hastanın yaşına ve hastalığın özelliklerine göre belirlenir.
Ankara’da hidronefroz değerlendirmesi ve cerrahi planlama, çocuk ürolojisi ve üroloji alanında deneyimli Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından yapılmaktadır.
Ameliyat Sonrası Süreç
Hidronefroz ameliyatı sonrası çocuklar genellikle kısa sürede toparlanır. Düzenli kontrollerle böbreğin iyileşme süreci takip edilir. Ameliyatın amacı böbrek fonksiyonlarını korumak ve ileride oluşabilecek hasarı önlemektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hidronefroz kendiliğinden düzelir mi?
Evet. Özellikle hafif dereceli hidronefroz vakalarının bir kısmı büyüme sürecinde kendiliğinden düzelebilir.
Hidronefroz böbreğe zarar verir mi?
İleri derecede ve uzun süreli tıkanıklık varsa böbrek fonksiyonları zarar görebilir. Bu nedenle düzenli takip önemlidir.
Hidronefroz ameliyatı riskli midir?
Deneyimli ekip tarafından yapıldığında güvenli bir ameliyattır ve başarı oranı yüksektir.
Hidronefroz ultrasonda görülür mü?
Evet. Çoğu vakada gebelik sırasında yapılan ultrason incelemesinde veya doğum sonrası kontrollerde tespit edilir.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43
Ankara Ticaret Merkezi B Blok
Çankaya / Ankara
Telefon: 0312 285 80 32
E-posta: info@yukselcemaygun.com
Çocuğunuzda böbrek genişlemesi tanısı konulduysa, doğru takip ve tedavi planı için uzman değerlendirmesi önemlidir.
