Evet, etkilenebilir. Ama burada tek cümlelik bir cevap çoğu durumda yetersiz kalır. Çünkü “prostat ameliyatı” dediğimiz şey tek bir ameliyat değildir. İyi huylu prostat büyümesi için yapılan TURP, HoLEP ya da benzeri ameliyatlarla; prostat kanseri için yapılan radikal prostatektomi aynı başlık altında düşünülmemelidir. Cinsel etkiler de bu nedenle aynı olmaz.
Biz günlük pratikte şunu açık söyleriz: İyi huylu prostat büyümesi için yapılan ameliyatlardan sonra en sık görülen değişiklik, sertleşme kaybı değil, meni boşalmasının farklılaşmasıdır. Halk arasında “kuru boşalma” diye bilinen geriye boşalma durumu birçok hastada görülebilir. Buna karşılık sertleşme fonksiyonu her hastada bozulmaz. Hatta idrar şikâyetleri düzeldiği için bazı hastalarda cinsel yaşamın konforu artabilir.
Önce hangi ameliyattan söz ettiğimizi ayıralım
Bu ayrımı yapmadan konuşmak yanıltıcı olur.
İyi huylu prostat büyümesi için yapılan ameliyatlarda amaç, idrar kanalını rahatlatmaktır. TURP, plazmakinetik yöntemler, HoLEP ve benzeri işlemler bu gruptadır. Prostat kanseri nedeniyle yapılan radikal prostatektomide ise durum farklıdır; burada prostat dokusu kanser nedeniyle çıkarılır ve cinsel fonksiyon üzerindeki etki daha belirgin olabilir. Bu nedenle hasta “prostat ameliyatı oldum” dediğinde, önce hangi ameliyatı kastettiğini netleştirmek gerekir.
İyi huylu prostat ameliyatlarından sonra en sık ne değişir?
En sık değişen şey boşalma şeklidir.
Özellikle TURP ve HoLEP sonrası meni dışarı doğru değil, mesaneye doğru kaçabilir. Bu duruma geriye boşalma denir. Kişi orgazm hissini yaşayabilir, ama dışarıya semen gelmeyebilir ya da çok az gelebilir. NHS kaynakları bunu TURP sonrası yaygın ve kalıcı yan etkilerden biri olarak tanımlar. AUA da cerrahi planlama öncesinde hastaların boşalma ile ilgili yan etkiler konusunda açıkça bilgilendirilmesini önerir.
Bu durum bazı erkekler için yalnızca alışılması gereken bir değişikliktir. Ama çocuk sahibi olmayı planlayan biri için mesele çok daha önemlidir.
Sertleşme sorunu her hastada olur mu?
Hayır. Böyle bir genelleme doğru olmaz.
TURP sonrası bazı hastalarda sertleşme sorunu görülebilir, ama bu her hastada beklenen bir sonuç değildir. NHS bilgilerine göre sertleşme sorunu bir komplikasyon olarak görülebilir; bazı hasta bilgilendirmelerinde oran yaklaşık yüzde 10 civarında verilir. Yani risk vardır, ama otomatik sonuç değildir. Özellikle iyi huylu prostat büyümesi ameliyatı geçiren bir erkeğe “ameliyattan sonra cinsellik biter” demek doğru değildir.
Bizim duruşumuz net: Hastayı boşuna korkutmak da, hiçbir risk yokmuş gibi konuşmak da iyi hekimlik değildir.
HoLEP sonrası cinsellik nasıl etkilenir?
HoLEP sonrası da en çok konuşulan konu yine geriye boşalmadır. İşlem idrar kanalını rahatlatırken, meni çıkışını sağlayan mekanizmayı da etkileyebilir. Buna karşılık sertleşme fonksiyonu birçok hastada korunur. Yine de her hasta aynı değildir. Eşlik eden diyabet, damar hastalığı, yaş, daha önce var olan sertleşme sorunu ve kullanılan ilaçlar sonucu değiştirir.
Bir soru sormak gerekir: Sizin için daha önemli olan ne? İdrar yapmanın rahatlaması mı, meni boşalmasının korunması mı, yoksa her ikisinin birlikte mümkün olan en iyi dengede tutulması mı?
Bu soru, ameliyat türü seçilirken gerçekten belirleyicidir.
Orgazm hissi kaybolur mu?
Çoğu hastada hayır. Geriye boşalma olduğunda orgazm hissi tamamen kaybolmuş gibi düşünülür. Oysa çoğu erkekte his devam eder; değişen şey dışarı çıkan meni miktarıdır. Bu fark hastaya ameliyattan önce anlatılmazsa, sonrasında gereksiz bir panik doğar.
Bu yüzden biz ameliyat öncesi görüşmede “idrar rahatlayacak” cümlesi kadar, “cinsel yaşamda ne değişebilir” sorusunun da konuşulmasını gerekli buluruz.
Çocuk sahibi olmayı etkiler mi?
Evet, etkileyebilir.
Özellikle geriye boşalma gelişirse semen dışarı çıkmadığı için doğal yolla çocuk sahibi olma süreci zorlaşabilir. Bu durum doğurganlık açısından önemlidir. Bu nedenle aktif çocuk planı olan bir erkekte ameliyat kararı, sıradan bir semptom kararı gibi verilmemelidir. NHS de geriye boşalmanın doğurganlığı etkileyebileceğini açıkça belirtir.
Burada acele karar çoğu zaman iyi karar değildir.
Ameliyat sonrası cinsel hayata ne zaman dönülür?
Tek bir gün vermek doğru olmaz. Yapılan işleme, iyileşme hızına, kanama durumuna ve doktorun önerisine göre değişir. Ama temel kural şudur: Kanama yatışmadan, ağrı kontrol altına alınmadan ve hekim onayı alınmadan cinsel aktiviteye dönülmemelidir.
Bazı hastalar sırf kendini iyi hissettiği için erken davranır. Bu çoğu durumda iyi bir fikir değildir. İyileşme hissi ile iyileşmenin tamamlanması aynı şey değildir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Ameliyat sonrası sertleşme sorunu belirginse, cinsel aktivite sırasında ağrı varsa, meni değişikliği konusunda neyle karşılaşıldığı anlaşılmıyorsa ya da hasta bu değişimi psikolojik olarak yönetmekte zorlanıyorsa yeniden değerlendirme gerekir. Çünkü cinsel yan etkiler yalnızca fiziksel değil, ilişki ve yaşam kalitesi açısından da önemlidir.
Ankara’da prostat büyümesi ameliyatları, HoLEP, TURP ve ameliyat sonrası cinsel fonksiyon değerlendirmesi Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Prostat ameliyatı sonrası sertleşme tamamen kaybolur mu?
Hayır. Bu her hastada beklenen bir sonuç değildir. Risk vardır, ama özellikle iyi huylu prostat büyümesi ameliyatlarında birçok hastada sertleşme korunur.
Kuru boşalma ne demektir?
Orgazm hissi olur, ama meni dışarı çıkmaz ya da çok az gelir. Bunun nedeni meninin mesaneye geri kaçmasıdır.
HoLEP sonrası cinsellik biter mi?
Hayır. Ama boşalma şekli değişebilir. Sertleşme fonksiyonu çoğu hastada korunabilir.
Prostat ameliyatı sonrası çocuk sahibi olunabilir mi?
Bazı hastalarda geriye boşalma nedeniyle doğal yolla çocuk sahibi olmak zorlaşabilir. Çocuk planı varsa bu konu ameliyat öncesi mutlaka konuşulmalıdır.
Ameliyat öncesi bu konuyu doktora sormak gerekir mi?
Kesinlikle evet. Bu soru ek bir detay değil, kararın merkezindeki başlıklardan biridir.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43 Ankara Ticaret Merkezi B Blok Çankaya/Ankara
0312 285 80 32
info@yukselcemaygun.com
