Sünnetten sonra penis gövdesindeki derinin penis başına yapışmasına penil adezyon, yani sünnet sonrası yapışıklık adı verilir. Özellikle bebeklik ve küçük çocukluk döneminde görülebilir.
Aileler çoğunlukla penis başının çevresinin yeniden deriyle kapandığını fark ederek başvurur. Bazen yapışıklığın altında beyaz-sarı bir birikinti görülür ve bunun iltihap olduğu düşünülür. Bazı çocuklarda ise yalnızca penis başının bir bölümü görünür hale gelir.
Sünnet sonrası her yapışıklık aynı değildir.
İnce ve yüzeysel yapışıklıkların bir bölümü çocuk büyüdükçe kendiliğinden ayrılabilir. Buna karşılık deri ile penis başı arasında kalın ve kalıcı bir bağlantı gelişmişse buna cilt köprüsü denir ve çoğu zaman kendiliğinden ayrılmaz.
Bu ayrım tedavinin gerekip gerekmediğini belirleyen en önemli noktalardan biridir.
Sünnet sonrası yapışıklık nasıl oluşur?
Sünnet sonrasında penis gövdesindeki deri ile penis başının iyileşmekte olan yüzeyi bir süre birbirine yakın temas edebilir.
Özellikle iyileşmenin erken döneminde iki yüzey birbirine temas ederek yapışabilir.
Bebeklerde penis çevresindeki yağ dokusunun belirgin olması da bunu kolaylaştırabilir. Penis yağ dokusunun içine doğru gömüldüğünde gövde derisi öne doğru ilerleyerek penis başının üzerine çıkabilir.
Bu temas uzun süre devam ettiğinde yapışıklık gelişebilir.
Bazı çocuklarda sünnet sonrasında gövde derisinin fazla kalması da derinin penis başına doğru ilerlemesini kolaylaştırabilir.
Dolayısıyla yapışıklığın oluşmasının tek bir nedeni yoktur.
Sünnet sonrası yapışıklık sık görülür mü?
Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda karşılaşılabilen bir durumdur.
Hafif yapışıklıkların önemli bir bölümü herhangi bir belirti oluşturmaz ve aile tarafından ancak bez değiştirirken veya banyo sırasında fark edilir.
Çocuk büyüdükçe penis daha belirgin hale gelir. Spontan ereksiyonlar ve doğal büyüme de ince yapışıklıkların zaman içerisinde ayrılmasına yardımcı olabilir.
Bu nedenle her yapışıklığı cerrahi bir komplikasyon gibi değerlendirmek doğru değildir.
Önemli olan yapışıklığın türüdür.
Glanüler yapışıklık nedir?
Sünnet sonrası en hafif yapışıklık tiplerinden biridir.
Penis gövdesindeki ince deri, penis başının kenarına yapışmıştır. Normalde penis başıyla gövde arasındaki koronal oluk adı verilen sınır belirgin olmalıdır. Glanüler yapışıklık olduğunda bu sınırın bir bölümü deri tarafından kapatılır.
Bu yapışıklıklar çoğunlukla ince ve yüzeyseldir.
Özellikle küçük çocuklarda zaman içerisinde kendiliğinden ayrılabilir.
Bu nedenle çocuğun her glanüler yapışıklığında hemen cerrahi işlem yapılması gerekmez.
Cilt köprüsü nedir?
Cilt köprüsü, basit yapışıklıktan farklıdır.
Penis gövdesindeki deri penis başına daha kalın ve kalıcı şekilde kaynaşmıştır. Arada bazen küçük bir tünel bulunabilir ve iki taraf bağımsız hareket etmez.
Bu yapı ince bir yapışıklık gibi kolaylıkla ayrılmaz.
Çocuk büyüdüğünde ve ereksiyonlar belirginleştiğinde cilt köprüsü penis derisini çekebilir. Bazı çocuklarda gerginlik, rahatsızlık veya penis görünümünde farklılık oluşturabilir.
Bu nedenle gerçek cilt köprüleri çocuk ürolojisi tarafından değerlendirilmelidir.
Gerekli durumlarda lokal anesteziyle küçük bir işlem yapılarak ayrılabilir. Daha kalın veya yaygın cilt köprülerinde ameliyathane şartlarında düzeltme gerekebilir.
Yapışıklık ile cilt köprüsü arasındaki fark nedir?
En önemli fark bağlantının kalınlığı ve kalıcılığıdır.
Basit yapışıklıkta iki yüzey birbirine yüzeysel olarak tutunmuştur. Zamanla kendiliğinden ayrılma ihtimali vardır.
Cilt köprüsünde ise gerçek bir deri dokusu oluşmuştur. Penis gövdesi ile penis başı arasında kalıcı bir bağlantı vardır.
Aile açısından bu ayrımı yapmak her zaman kolay değildir.
Evde “Bunu biraz çekersek açılır mı?” şeklinde denemeler yapılması doğru değildir. Kalın bir cilt köprüsünü zorlamak kanamaya ve yaralanmaya neden olabilir.
Muayenede hangi tip yapışıklık olduğu çoğunlukla kolayca anlaşılabilir.
Gömük penis yapışıklığa neden olabilir mi?
Evet.
Bebeklerde pubik bölgedeki yağ dokusu belirgin olabilir. Penis normal uzunlukta olduğu halde bu yağ dokusunun içerisinde gömülü görünebilir.
Penis içeri doğru gömüldüğünde gövde derisi penis başının üzerine doğru ilerler.
Derinin penis başıyla uzun süre temas etmesi yapışıklık gelişimini kolaylaştırabilir.
Bu nedenle aile bazen “Sünnetten sonra penis yeniden kapanıyor” şeklinde tarif eder.
Aslında sünnet derisi yeniden büyümemiştir. Penis çevresindeki cilt öne doğru kayarak penis başını kısmen örtmüştür.
Çocuk büyüyüp yağ dokusu dağıldıkça bu görünüm bazı çocuklarda azalabilir.
Fazla deri bırakılması yapışıklık yapar mı?
Bazı çocuklarda sünnet sonrasında gövde derisinin fazla kalması yapışıklık gelişimini kolaylaştırabilir.
Derinin penis başına doğru hareket etmesi ve uzun süre temas etmesi durumunda yüzeysel yapışıklık oluşabilir.
Ancak sünnet sonrası penis başının bir bölümünün deriyle kaplanması her zaman “sünnet hatalı yapılmış” anlamına gelmez.
Özellikle gömük penis ve belirgin pubik yağ dokusu bulunan çocuklarda sünnet teknik olarak uygun yapılmış olsa bile penis sonradan daha içeri çekilebilir.
Bu nedenle önce penis anatomisinin değerlendirilmesi gerekir.
Sünnet sonrası bakım yapışıklığı etkiler mi?
Etkileyebilir.
Sünnet sonrasında kullanılan tekniğe göre ailelere farklı yara bakım önerileri verilebilir. Bazı sünnetlerden sonra penis çevresindeki derinin nazikçe aşağı doğru itilmesi ve penis başının açık kalmasının sağlanması önerilebilir.
Vazelin benzeri bariyer ürünler de derinin yara yüzeyine yeniden yapışmasını azaltmaya yardımcı olabilir.
Ancak bakım yöntemi kullanılan sünnet tekniğine göre değişir.
Ailelerin yara iyileşirken deriyi zorla çekmesi doğru değildir. Özellikle ağrı, kanama veya açık yara varsa agresif müdahaleler yapışıklığı önlemek yerine yeni yara yüzeyleri oluşturabilir.
Sünneti yapan hekimin bakım önerisi esas alınmalıdır.
Vazelin yapışıklığı önler mi?
Bazı sünnet tekniklerinden sonra yardımcı olabilir.
Vazelin penis başıyla bez veya penis derisi arasında bariyer oluşturarak sürtünmeyi ve yeniden yapışmayı azaltabilir.
Özellikle yenidoğan sünnetinden sonra bazı merkezler bez değişimlerinde belirli süre vazelin uygulanmasını önerir.
Ancak her çocuk için aynı bakım protokolü kullanılmaz.
Sünnetten haftalar veya aylar sonra oluşmuş kalın bir cilt köprüsünü yalnızca vazelin sürerek ortadan kaldırmak mümkün değildir.
Vazelinin en fazla faydası erken iyileşme dönemindeki sürtünme ve yüzeysel temasın azaltılmasındadır.
Beyaz veya sarı birikinti enfeksiyon mudur?
Çoğu zaman değildir.
Yapışıklığın altında beyaz, krem veya sarımsı renkte bir materyal birikebilir. Buna smegma denir.
Smegma dökülen cilt hücrelerinden oluşur.
Aile bunu görünce “Yapışıklığın altında irin birikmiş” diye düşünebilir. Oysa smegma enfeksiyon değildir ve antibiyotik gerektirmez.
Hatta smegmanın birikmesi bazen yapışıklığın iki yüzeyini birbirinden ayırmaya yardımcı olan doğal sürecin bir parçasıdır.
Bununla birlikte kötü kokulu irinli akıntı, yaygın kızarıklık, artan şişlik, ağrı veya ateş varsa enfeksiyon ayrıca değerlendirilmelidir.
Smegmayı çıkarmak gerekir mi?
Yapışıklığın altına girerek smegmayı zorla çıkarmak gerekmez.
Yapışıklık doğal olarak ayrıldıkça smegma dışarı çıkabilir.
Açıkta bulunan smegma banyo sırasında nazikçe temizlenebilir. Ancak yapışıklığı koparmak amacıyla pamuklu çubuk, tırnak veya başka bir cisimle müdahale edilmemelidir.
Zorlayıcı girişimler ciltte kanamaya ve tekrar yapışmaya neden olabilecek yeni yara yüzeylerinin oluşmasına yol açabilir.
Sünnet sonrası yapışıklık kendiliğinden geçer mi?
Hafif ve yüzeysel yapışıklıkların bir bölümü geçebilir.
Çocuk büyüdükçe penis anatomisinin değişmesi ve spontan ereksiyonlar yüzeysel yapışıklıkların ayrılmasına yardımcı olabilir.
Bu nedenle asemptomatik küçük glanüler yapışıklıklarda yalnızca takip yeterli olabilir.
Ancak kalın cilt köprüleri genellikle kendiliğinden ayrılmaz.
Benzer şekilde penis başının tamamen gömülü kaldığı ve skar dokusunun penis ucunu sıkıştırdığı durumlarda da yalnızca beklemek yeterli olmayabilir.
Tedavi yapışıklığın tipine göre belirlenmelidir.
Sünnet sonrası skar dokusu penisi kapatabilir mi?
Evet.
Bazı çocuklarda sünnet sonrasında yara hattı daralarak penis başının dışarı çıkmasını engelleyebilir.
Bu tabloya sikatris veya trapped penis adı verilebilir.
Penis pubik yağ dokusunun içerisine çekilir ve sünnet bölgesindeki skar halkası daralarak penis başının yeniden ortaya çıkarılmasını güçleştirir.
Basit yüzeysel yapışıklıktan farklı bir durumdur.
Bazı çocuklarda doktor kontrolünde kullanılan steroidli kremler ve uygun germe yöntemleriyle düzelme sağlanabilir. Tedaviye rağmen penis başı ortaya çıkarılamıyorsa sünnet revizyonu veya gömük penis cerrahisi gündeme gelebilir.
Steroidli krem her yapışıklıkta kullanılır mı?
Hayır.
Bazı penil yapışıklıklarda veya sünnet sonrası skar dokusunun daraldığı durumlarda doktor tarafından kortizon içeren topikal tedaviler önerilebilir.
Ama her yapışıklığın kremle tedavi edilmesi gerekmez.
İnce ve kendiliğinden ayrılabilecek yapışıklıkta yalnızca takip yeterli olabilir. Kalın ve gerçek bir cilt köprüsünün ise kremle tamamen ortadan kalkması beklenmez.
Bu nedenle ailelerin başka bir çocuğa verilmiş steroidli kremi kendi çocuklarında kullanması doğru değildir.
Önce yapışıklığın tipi belirlenmelidir.
Yapışıklık doktor tarafından açılır mı?
Gerekli olduğunda açılabilir.
Yüzeysel ancak kalıcı hale gelmiş bazı yapışıklıklar poliklinikte lokal anestezik krem kullanılarak nazikçe ayrılabilir.
Bu işleme adezyon lizisi denebilir.
Ancak her yapışıklığı elle açmak gerekmez.
Kalın cilt köprülerinde ise yapışmış doku kesilerek iki yüzey birbirinden ayrılabilir. Küçük köprülerde bu işlem lokal anestezi altında yapılabilirken daha geniş lezyonlarda ameliyathane gerekebilir.
İşlem sonrasında yeniden yapışmayı önlemeye yönelik yara bakımı önemlidir.
Evde yapışıklık açılmalı mı?
Zorlayarak açılmamalıdır.
Aile bazen deri ile penis başını birbirinden ayırmaya çalışırken kanama olduğunu fark eder. Kanayan yüzey iyileşirken tekrar yapışabilir ve bu kez daha belirgin bir skar dokusu oluşabilir.
Bu nedenle özellikle çocuğun canı yanıyorsa, deri gerilmiyorsa veya kalın bir bant şeklinde bağlantı varsa müdahale edilmemelidir.
Hafif yapışıklıklarda doktor aileye uygun bir bakım yöntemi tarif edebilir.
Ama “her banyoda biraz daha çekelim” yaklaşımı her çocuk için uygun değildir.
Yapışıklık çocuğun idrar yapmasını etkiler mi?
Basit glanüler yapışıklıklar genellikle idrar akımını etkilemez.
Çocuk rahat şekilde idrar yapabilir.
Ancak penis ciddi biçimde gömülmüşse veya sünnet sonrası oluşan dar bir skar halkası penis ucunu sıkıştırıyorsa idrar yapmayla ilgili sorunlar görülebilir.
İdrarın çok ince gelmesi, damla damla işeme, idrarın cilt altında birikmesi veya çocuğun işerken zorlanması durumunda değerlendirme gerekir.
İdrar yapamama ise acil bir durumdur.
Yapışıklık ileride ereksiyon sorunu yapar mı?
Basit yüzeysel yapışıklıkların çoğu ileride ereksiyon fonksiyonunu bozmaz.
Ancak kalıcı ve kalın cilt köprüleri çocuk büyüdükçe penis derisini çekebilir.
Özellikle ergenlik döneminde ereksiyonlar daha belirgin hale geldiğinde cilt köprüsü gerginlik, çekilme veya rahatsızlık oluşturabilir.
Bazı kişilerde penis görünümünü de etkileyebilir.
Bu nedenle gerçek cilt köprülerinin çocuk ürolojisi tarafından değerlendirilmesi uygundur.
Sünnet sonrası yapışıklık penis eğriliği yapar mı?
Hafif glanüler yapışıklıkların penis eğriliği oluşturması beklenmez.
Ancak kalın ve belirli bir noktaya sabitlenmiş cilt köprüleri ereksiyon sırasında deriyi bir tarafa doğru çekebilir. Bu durum eğrilik varmış gibi bir görünüm oluşturabilir veya mevcut eğriliği belirginleştirebilir.
Gerçek doğumsal penis eğriliği ise farklı bir durumdur.
Aile ereksiyon sırasında belirgin eğrilik fark ediyorsa yalnızca yapışıklığa bağlamadan çocuk ürolojisi değerlendirmesi yapılmalıdır.
Sünnet revizyonu ne zaman gerekir?
Her yapışıklıkta sünnet revizyonu yapılmaz.
Revizyon daha çok:
- Kalın veya yaygın cilt köprüleri
- Penis başının skar dokusuyla hapsolması
- Belirgin fazla deri ve tekrarlayan yapışıklık
- Gömük penisle birlikte ciddi anatomik problem
- Yetersiz kozmetik veya fonksiyonel sonuç
gibi seçilmiş durumlarda düşünülebilir.
Ama basit yüzeysel yapışıklık nedeniyle yeniden sünnet ameliyatı yapılması çoğu zaman gerekli değildir.
Muayene hangi müdahalenin gerçekten gerekli olduğunu belirler.
Yapışıklık tekrarlar mı?
Tekrarlayabilir.
Özellikle penis pubik yağ dokusunun içerisinde kalmaya devam ediyorsa gövde derisi tekrar penis başına doğru ilerleyebilir.
Yapışıklık açıldıktan sonra iki taze cilt yüzeyi tekrar temas ederse yeniden yapışabilir.
Bu nedenle işlem sonrasında hekimin önerdiği bakım önemlidir.
Çocuğun yaşına ve sünnet tekniğine göre penis derisinin nazikçe geriye alınması ve bariyer pomad kullanımı önerilebilir.
Bunun ne kadar süre yapılacağı çocuğa göre değişir.
Kilolu çocuklarda yapışıklık daha sık olabilir mi?
Olabilir.
Pubik bölgedeki yağ dokusu arttıkça penis içeri doğru gömülebilir. Penis gövdesindeki cilt penis başının üzerine doğru hareket eder ve sürekli temas yapışıklığı kolaylaştırabilir.
Ancak bebeklerde pubik yağ dokusunun belirgin olması mutlaka obezite anlamına gelmez.
Bebeklik dönemindeki vücut yapısı gereği penis geçici olarak daha gömülü görünebilir.
Çocuk büyüdükçe bu görünüm azalabilir.
Bu nedenle küçük bir çocukta gömük görünüm fark edildiğinde penis uzunluğu ve anatomisi uygun şekilde değerlendirilmeden “penisi küçük” veya “sünnet hatalı” sonucu çıkarılmamalıdır.
Yapışıklık enfeksiyon yapar mı?
Basit yapışıklık doğrudan enfeksiyon anlamına gelmez.
Yapışıklıkların altında smegma birikebilir ve bu görüntü enfeksiyonla karıştırılabilir.
Ancak hijyenin zorlaştığı veya tahrişin tekrarladığı bazı çocuklarda kızarıklık ve inflamasyon görülebilir.
Gerçek enfeksiyonda daha çok:
- Yayılan kızarıklık
- Artan şişlik
- Belirgin hassasiyet
- Kötü kokulu veya irinli akıntı
- Ateş
gibi belirtiler beklenir.
Sadece beyaz smegma görülmesi nedeniyle antibiyotik kullanmak doğru değildir.
Hangi durumda çocuk ürolojisine başvurulmalı?
Sünnet sonrası her küçük yapışıklık için acil başvuru gerekmez.
Ancak şu durumlarda değerlendirme uygun olur:
- Penis başının büyük bölümünün yeniden deriyle kaplanması
- Kalın cilt köprüsü görülmesi
- Penisin tamamen gömülü kalması
- Penis başının dışarı çıkarılamaması
- Tekrarlayan yapışıklık
- Ereksiyon sırasında derinin çekildiğinin fark edilmesi
- Tekrarlayan kızarıklık ve tahriş
- İdrar akımında belirgin değişiklik
- Çocuğun idrar yaparken zorlanması
- Ailenin yapışıklık ile normal görünümü ayırt edememesi
Aktif kanama, ciddi şişlik, penis renginde belirgin koyulaşma veya idrar yapamama ise daha hızlı değerlendirme gerektirir.
Sünnet sonrası yapışıklığı önlemek mümkün mü?
Her yapışıklığın önlenmesi mümkün değildir.
Özellikle gömük penis yapısı ve belirgin pubik yağ dokusu bulunan bebeklerde yapışıklık gelişmeye eğilim olabilir.
Ancak uygun sünnet sonrası bakım riski azaltabilir.
Sünneti yapan hekimin önerisine göre penis başının açık kalmasının sağlanması, derinin nazikçe aşağı doğru alınması ve belirli süre vazelin gibi bariyer ürünlerin kullanılması yardımcı olabilir.
Buradaki önemli kelime “nazikçe”dir.
Yara dokusunu zorlamak, kanatmak veya deriyi ağrılı şekilde çekmek koruyucu değildir.
Sünnet sonrası bakım çocuğun yaşına, kullanılan sünnet yöntemine ve penis anatomisine göre planlanmalıdır.
Yapışıklık görüldüğünde en önemli ayrım nedir?
Ailenin gördüğü her yapışıklığın aynı olmadığını bilmektir.
İnce glanüler yapışıklıklar çoğu zaman zararsızdır ve büyümeyle ayrılabilir.
Kalın cilt köprüsü ise gerçek bir deri bağlantısıdır ve kendiliğinden kaybolmayabilir.
Skar dokusunun penis başını tamamen hapsettiği sikatris ise farklı bir tedavi gerektirebilir.
Bu nedenle tedaviye görüntünün adına göre değil, muayenede saptanan yapışıklığın tipine göre karar verilir.
Ankara’da sünnet sonrası yapışıklık, cilt köprüsü, gömük penis, sünnet revizyonu ve diğer sünnet komplikasyonlarının değerlendirilmesi Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sünnet sonrası yapışıklık kendiliğinden geçer mi?
İnce ve yüzeysel glanüler yapışıklıkların bir bölümü çocuk büyüdükçe kendiliğinden ayrılabilir. Kalın cilt köprüleri ise çoğunlukla kendiliğinden kaybolmaz.
Yapışıklığın altındaki beyaz madde irin midir?
Çoğu zaman smegmadır ve enfeksiyon değildir. Kötü kokulu akıntı, yayılan kızarıklık, artan şişlik veya ateş varsa enfeksiyon ayrıca değerlendirilmelidir.
Sünnet sonrası yapışıklık evde açılabilir mi?
Zorlayarak açılmamalıdır. Kanama ve yeni yara oluşması tekrar yapışmaya yol açabilir; gerekli müdahaleyi çocuk üroloğu planlamalıdır.
Vazelin sünnet sonrası yapışıklığı önler mi?
Bazı sünnet tekniklerinden sonra derinin penis başına yeniden yapışmasını azaltmaya yardımcı olabilir. Kullanım şekli ve süresi sünneti yapan hekimin önerisine göre belirlenmelidir.
Sünnet sonrası yapışıklık yeniden ameliyat gerektirir mi?
Çoğu hafif yapışıklık ameliyat gerektirmez. Kalın cilt köprüleri, hapsolmuş penis veya belirgin anatomik sorunlarda küçük bir cerrahi işlem ya da sünnet revizyonu gerekebilir.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43 Ankara Ticaret Merkezi B Blok Çankaya/Ankara
0312 285 80 32
info@yukselcemaygun.com
