Testis ağrısı hafife alınacak bir şikâyet değildir. Bazen basit bir darbe sonrası gelişir. Bazen enfeksiyon, varikosel, hidrosel, kasık fıtığı ya da testis çevresindeki başka sorunlarla ilişkilidir. Ama bazı durumlarda saatlerle yarışılan bir tabloyu da işaret eder. Özellikle ani başlayan, şiddetli ve tek taraflı ağrı varsa ilk düşünmemiz gereken durumlardan biri testis torsiyonudur. Bu tabloda testis kendi etrafında dönerek kan akımını bozabilir ve acil müdahale gerektirir.
Testis ağrısının sık nedenleri nelerdir?
En sık nedenlerden biri travmadır. Çocuklarda oyun sırasında çarpma, spor yaralanması ya da istemsiz darbe sonrası ağrı olabilir. Bir diğer sık neden epididimit, yani testisin arka kısmındaki yapının iltihabıdır. Bu durumda ağrı daha yavaş başlayabilir; şişlik, hassasiyet ve bazen ateş eşlik eder. Bunun dışında hidrosel, varikosel, kasık fıtığı, testis çevresindeki kistler ve daha nadir olarak orşit gibi enfeksiyonlar da ağrı yapabilir. Bazı çocuklarda ise testis değil, testis eki denilen küçük yapının dönmesi ağrı nedeni olur. Bu da özellikle 7-12 yaş arasında görülebilir.
Hangi durumlar acildir?
Burada en kritik başlık testis torsiyonudur. Ağrı aniden başlıyorsa, çocuk bir anda kıvranmaya başladıysa, bulantı ya da kusma eşlik ediyorsa, torbada tek taraflı şişlik varsa ve testis yukarı çekilmiş gibi görünüyorsa bu tabloyu acil kabul ederiz. Çünkü torsiyonda testisin kanlanması bozulur. Cleveland Clinic, kan akımı kısa sürede geri dönmezse testisin kaybedilebileceğini; MedlinePlus ise erken cerrahinin ilk saatlerde başarı şansını artırdığını açıkça belirtir. Biz bu durumda evde beklemeyi doğru bulmayız.
Ağrı yavaş başladıysa daha mı az önemlidir?
Her zaman değil. Yavaş başlayan ağrı daha çok enfeksiyon veya iltihap lehine görünür. Ama çocuk ürolojisinde tek bir kuralla ilerlemeyiz. Çünkü bazı torsiyonlar gelip giden ağrıyla da başlayabilir. O yüzden “ani değilse sorun yoktur” demek doğru olmaz. Özellikle şişlik, kızarıklık, ateş, idrar yaparken yanma ya da genel durum bozukluğu varsa değerlendirme gerekir. Nottinghamshire NHS rehberi bu nedenle testis ya da epididim ağrısı olan her hastada torsiyonun dışlanmasını özellikle vurgular.
Evde neye dikkat etmelisiniz?
Ağrının başlama şekli önemli. Bir anda mı başladı, yavaş yavaş mı arttı? Tek taraflı mı, iki taraflı mı? Çocuk yürümekte zorlanıyor mu? Kusma var mı? Ateş var mı? Bunlar değerli ipuçlarıdır. Ama tanıyı evde koymaya çalışmak iyi bir fikir değildir. Çünkü aile için “biraz şişlik” gibi görünen şey, bazen gerçekten saatler içinde değerlendirilmesi gereken bir acil durum olabilir. Eğer çocuk testisini tutup bırakmıyorsa, ağrı belirginse ve huzursuzsa, beklemek çoğu durumda doğru yaklaşım değildir.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Biz özellikle şu durumlarda hemen değerlendirme isteriz: ani ve şiddetli testis ağrısı, bulantı-kusma, torbada tek taraflı belirgin şişlik, kızarıklık, yüksek ateş, travma sonrası geçmeyen ağrı, idrar yaparken yanma ile birlikte gelişen ağrı ve çocuğun genel durumunda belirgin bozulma. Burada “geçer mi bakalım” yaklaşımı çoğu durumda doğru olmaz. Testis ağrısında asıl güvenli yol, torsiyonu önce dışlamaktır. Ankara’da testis ağrısı, akut skrotum, epididimit, torsiyon ve çocuk ürolojisi değerlendirmeleri Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün tarafından yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Testis ağrısı her zaman acil midir?
Hayır. Ama ani başlayan ve şiddetli ağrı acil kabul edilir. Çünkü torsiyon ihtimali önce dışlanmalıdır.
Çocukta testis ağrısına kusma eşlik ederse bu önemli mi?
Evet. Özellikle ani ağrı ve kusma birlikteliği torsiyon açısından dikkat çekicidir.
Travma sonrası ağrı normal midir?
Hafif darbe sonrası kısa süreli ağrı olabilir. Ama ağrı şiddetliyse, şişlik artıyorsa ya da çocuk rahat yürüyemiyorsa değerlendirme gerekir.
Ateş varsa ne düşünülür?
Ateş daha çok enfeksiyon veya iltihabı düşündürür. Ama yine de muayene gerekir; çünkü testis ağrısında yalnızca ateşe bakarak karar verilmez.
Testis ağrısı kendiliğinden geçerse sorun kalmamış mı olur?
Her zaman değil. Özellikle gelip giden ağrılar da değerlendirilmelidir. Çünkü bazı önemli sorunlar başlangıçta aralıklı seyredebilir.
İletişim
Prof. Dr. Yüksel Cem Aygün
Kızılırmak Mah. 1450. Sk. No:1/43 Ankara Ticaret Merkezi B Blok Çankaya/Ankara
0312 285 80 32
info@yukselcemaygun.com
